Coronacrisis zet sociale kwaliteit onder druk

maandag 08 juni 2020

Familie die niet meer op bezoek mag komen. Opdrachten van klanten die door de coronamaatregelen niet doorgaan. Dichte deuren bij je sportvereniging. Of je stage wordt aangepast. “Jong of oud; het coronavirus treft iedereen”, weet Jolanda Tuinstra, lector Sociale kwaliteit aan NHL Stenden Hogeschool. “Het gaat in brede zin om alle beperkingen die je hinderen mee te doen in sociale relaties. Of dat nou op school is, op je werk, bij je koor of in de straat; dat maakt niet uit.”

Jolanda Tuinstra

De maatregelen rondom het coronavirus hebben grote impact op ons dagelijks leven. Waar de focus in de media vooral ligt op vereenzaming van kwetsbare groepen, constateert lector Jolanda Tuinstra dat de coronacrisis ieder mens treft. “Denk aan mensen die geen inkomen hebben op dit moment. Die met lede ogen moeten toezien hoe hun bedrijf failliet gaat. Of die door de maatregelen geen mantelzorger voor hun vader of moeder meer kunnen zijn. De sociale kwaliteit staat enorm onder druk.”

Vanuit haar lectoraat onderzoekt de kersverse lector de invloed van het coronavirus op sociale kwaliteit. “Sociale kwaliteit is de mate waarin mensen mee kunnen doen, op een manier die bij hen past en die hen goed doet”, legt Tuinstra uit. “Daarbij kijken we naar vier belangrijke voorwaarden. Allereerst heeft sociale kwaliteit te maken met sociaal economische zekerheid: ben je verzekerd van huisvesting, zinvolle dagactiviteiten of voldoende inkomen? De tweede voorwaarde is sociale inclusie: kun je meedoen in de samenleving? De derde is sociale cohesie: ben je verbonden met de mensen om je heen en uit je omgeving? En de laatste voorwaarde is sociale empowerment: krijg je de ruimte om je te ontwikkelen en je talenten te benutten?”

De coronacrisis heeft invloed op alle vier deze voorwaarden, merkt de lector in de praktijk. “Neem alleen al de berichten in de krant over een economische crisis. Hoeveel mensen vragen zich op dit moment af: heb ik straks nog een baan?” Ook de andere drie voorwaarden staan onder druk, weet de lector. “We worden beperkt in onze mogelijkheden om mee te doen in de maatschappij, omdat we zo veel mogelijk binnen moeten blijven. De vraag die menigeen zich nu stelt is: hoe kan ik er in deze tijd toch nog toe blijven doen?”

Daarbij ontstaat al snel verwarring tussen social distancing en physical distancing, merkt de lector. “We moeten fysiek contact vermijden, maar juist onze sociale contacten aanhalen”, pleit de lector. “We zijn sociale wezens. Dat sociale contact is goed voor onze gezondheid, maakt ons vrolijk, stelt ons gerust en maakt ons mens.” Gelukkig ziet Tuinstra om zich heen allerlei prachtige initiatieven ontstaan, waarbij mensen op creatieve wijze op zoek gaan naar contact en aandacht hebben voor elkaar. “Dat stemt me ontzettend hoopvol”, knikt ze. “Deze coronacrisis laat zien dat onze sociale veerkracht ontzettend groot is. Het geeft sociale kwaliteit een boost.”

Jolanda Tuinstra is lector Sociale kwaliteit aan NHL Stenden Hogeschool en richt zich op de kwaliteit van leven van individu en collectief en de wisselwerking tussen informele en formele relaties.