Van Welderen Rengersprijs voor beste hbo-scripties in Friesland. “Dit vergeet ik nooit meer!”

woensdag 11 december 2019

Op woensdag 20 november sleepten vier studenten van de Friese hogescholen de Van Welderen Rengers scriptieprijs in de wacht. De studenten van NHL Stenden Hogeschool en Hogeschool Van Hall Larenstein ontvingen tijdens de feestelijke uitreiking op Landgoed Oranjewoud ieder een geldprijs van € 750,-. Lars Veldmeijer is met zijn scriptie over Onderzoek via Design naar Eenzaamheid een van de winnaars. Hij vertelt meer over zijn onderzoek en hoe hij het winnen van de prijs heeft ervaren.

Van Welderen Rengersprijs

Lars schreef zijn onderzoeksscriptie voor de master Digitale Innovatie in Zorg en Welzijn. Dit deed hij in nauwe samenwerking met de stichting Sociaal Goud, die zich inzet voor het welzijn van ouderen. Het thema eenzaamheid koos hij met een duidelijke reden. Lars: “Ik heb vroeger veel gewerkt in de ouderenzorg en heb altijd affiniteit gehad met de oudere medemens. Eenzaamheid onder deze doelgroep is een groot maatschappelijk probleem. Het is toch verschrikkelijk dat mensen thuis gevangen zitten, terwijl de maatschappij gewoon doorgaat?” Voor zijn onderzoek ging Lars samen met de doelgroep op zoek naar een andere manier om deze eenzaamheid op te benaderen. Niet vóór de eenzame mensen, maar mét de eenzame mensen. Om zijn doelgroep echt te begrijpen, bracht Lars enkele dagen bij eenzame mensen thuis door. “Het was een schrijnende ervaring om een hele dag in een huis te zitten zonder iets te doen. Niets boeiends op tv en geen sociale contacten om op terug te vallen, terwijl de klok langzaam doortikt.”

Van positieve herinneringen naar nieuwe levensdoelen

Het onderzoek van Lars richt zich op het vertalen van positieve herinneringen naar nieuwe betekenisvolle levensdoelen. De vervolgstap is om de ouderen regie te geven in het behalen van die doelen. Lars benoemt een sprekend voorbeeld uit zijn onderzoek. “Een van de ouderen sprak de wens uit om weer gitaar te gaan spelen. Toen hij de gitaar oppakte en voor het eerst in jaren weer begon te spelen, leefde hij helemaal op. Daarna hebben we samen de stappen gezet om in contact te komen met een band om in te spelen en dat lukte. Ondertussen heeft deze man nu al weer meerdere keren voor publiek opgetreden.” Lars is er trots op dat elke stap in zijn onderzoek samen met de doelgroep is doorlopen. “De ouderen voelden zich echt eigenaar van de producten die we hebben ontwikkeld. Zo hebben we in samenwerking met lokale serious game-ontwikkelaar 8D-games een virtual reality-huiskamer ingericht, op basis van het ontwerp van zes eenzame ouderen.”

Design Based Research

Lars deed zijn onderzoek volgens de methode Design Based Research (DBR), waarbij het gaat om het ontwerpen van oplossingen voor vraagstukken. De onderzoeker maakt hiervoor meerdere prototypes. Door te testen in de praktijk wordt onderzocht of die prototypes goed werken. Belangrijk hierbij is dat de uiteindelijke gebruikers, in Lars zijn geval de eenzame ouderen, leidend zijn in het ontwerpproces. Lars: “Het doel van mijn onderzoek was niet om eenzaamheid op te lossen, maar om door middel van co-creatie te komen tot nieuwe inzichten. Neem bijvoorbeeld de virtuele huiskamer. Deze werd door sommigen te generiek en door anderen juist te herkenbaar bevonden. Hierdoor droeg het niet genoeg bij aan het ophalen van herinneringen. Het was een lastige keuze, maar uiteindelijk hebben we besloten afstand te nemen van dit concept. Ik ben er ook echt trots op dat we dit soort keuzes durfden te maken.” Het maken van dit soort ingrijpende wijzigingen wordt binnen DBR ook wel kill your darlings genoemd. “Het is belangrijk om niet direct te wedden op één paard. Want juist door meerdere prototypes te ontwerpen, maak je het gat tussen het probleem en het beoogde resultaat kleiner. We zijn samen tot een benadering gekomen waar de deelnemers van het project écht achter staan. Waarin zingeving en een betekenisvol leven centraal staan.”

Van vmbo naar cum laude

Het winnen van de Van Welderen-Rengersprijs betekent veel voor Lars: “Ik ben begonnen op het vmbo. Ik denk dat niemand ooit had verwacht dat ik uiteindelijk cum laude mijn master zou halen.” Ook de prijsuitreiking zelf was een indrukwekkend moment voor Lars en zijn familie. “Dat prachtige gebouw en al die belangrijke mensen. Dit vergeet ik nooit meer. En voor mijn oma was het extra bijzonder, want zij is hier in Oranjewoud geboren.”

Inmiddels heeft Lars zijn master degree in de pocket en werkt hij als docent én onderzoeker bij NHL Stenden. Ook blijft hij betrokken bij Stichting Sociaal Goud en zet hij in op een gedegen vervolg van zijn onderzoek. Wat betreft zijn eigen carrière in onderwijs en onderzoek heeft Lars een duidelijke visie: “Ik hoop dat ik samen met andere mensen nog veel betekenisvolle dingen mag maken!”

Overige winnaars

Een andere winnaar van de prijs is Sharon Cornelissen, studente aan de opleiding Communicatie van NHL Stenden. Zij won de prijs voor haar onderzoek naar de toekomst van de Leeuwarder Courant. Dit onderzoek beschrijft hoe de krant gebruik kan maken van digitale innovaties, om zo een onmisbare nieuwsbron te worden voor de Friese bevolking. Voor het eerst viel dit jaar ook een duo in de prijzen: studenten Rutger Diertens en Remco Ploeg van Van Hall Larenstein wonnen de prijs met hun onderzoek naar de houtwallen in de Noardlike Fryske Wâlden.

Van Welderen Rengersfonds

Ieder jaar looft het Van Welderen Rengersfonds scriptieprijzen uit voor de beste afstudeerwerkstukken van de drie Friese hogescholen. Met de scriptieprijs wil het bestuur van het fonds hogeschoolstudenten stimuleren om bij te dragen aan de economische welvaart in Friesland. Baron Th. van Welderen Rengers (1867-1945) was onder andere grondlegger van de Coöperatieve Voorschot- en Spaarbank Trynwâlden in Oenkerk. Deze bank is later geïntegreerd in de Friesland Bank. De baron heeft zijn bezit nagelaten aan een stichting: het Van Welderen Rengersfonds.

De scripties zijn dit jaar beoordeeld door een deskundige jury bestaande uit Herman Blom, lector Onderzoek bij NHL Stenden Hogeschool, Jan van der Valk, Lid Applied Research Center Animals en Business bij Van Hall Larenstein en Job van ‘t Veer, lector Digitale Innovatie Zorg en Welzijn bij NHL Stenden Hogeschool.