Meer zorg en aandacht voor mantelzorgers

dinsdag 23 juni 2020

‘We beschouwen mensen zo langzamerhand als wegwerpartikelen’

Je moeder ondersteunen die door het coronavirus nauwelijks meer buiten durft te komen. Je partner ondersteunen na een langdurige ziekte. Of je broer begeleiden die psychische hulp nodig heeft. Steeds meer mensen zijn mantelzorger. Toch delen we deze verhalen nauwelijks op de werkvloer, weet Aleid Brouwer, lector Betekenisvol Ondernemen bij NHL Stenden Hogeschool. "Er heerst nog altijd een taboe op mantelzorg."

In 2030 is één op de vier Nederlandse medewerkers mantelzorger, berekende het Centraal Bureau voor de Statistiek. Dat betekent dat vrijwel iedere manager wel een mantelzorger in z’n team heeft. “Het is dan ook zaak dat we hier eerlijk en open over kunnen praten op de werkvloer”, vindt lector Aleid Brouwer. “Nog te vaak hoor ik dat mantelzorgers het lastig vinden om aan de baas te vertellen dat ze voor iemand zorgen. Ze zijn bang dat hun contract niet wordt verlengd of dat er negatieve reacties zullen volgen. Terwijl mantelzorger zijn iets heel moois is.”

Ten onder aan de druk

Zelf zorgt Brouwer voor haar vader. Ze merkt in de praktijk hoe fijn het is dat collega’s op de hoogte zijn van haar taken als mantelzorger. “Ze kijken niet gek op wanneer ik ’s ochtends wat later ben of ‘s middags iets eerder weg ga. Uit onderzoek blijkt ook dat eerlijkheid en begrip essentieel zijn voor een goede combinatie van werk en privé. Simpelweg omdat je anders als mantelzorger ten onder gaat aan de druk om zowel op je werk als in je privéleven te moeten presteren.”

Wegwerpartikelen

Stressklachten, depressies of een burn-out; van de 4,4 miljoen mensen in Nederland die zorg aan iemand uit hun omgeving verlenen, is tien procent structureel overbelast, concludeerde het Sociaal en Cultureel Planbureau in 2018. “Dat is van de gekke”, vindt de lector. “We beschouwen mensen zo langzamerhand als wegwerpartikelen. Terwijl het voor bedrijven juist zo belangrijk is om zuinig te zijn op hun menselijk kapitaal, zeker met een afnemend aantal werkenden in een krimpregio zoals hier.”

Anders denken

Managers moeten dan ook anders gaan denken, vindt Brouwer. “Nu wordt er nog te vaak gedacht: wat gaat me dat kosten? Terwijl je als manager juist andersom moet denken: wat levert het me op wanneer ik een mantelzorger zo optimaal mogelijk ondersteun? Het antwoord ligt voor de hand. Allereerst een werknemer die beter in z’n vel zit en dus beter presteert. En ten tweede voorkom je dat iemand langdurig uitvalt. Reken maar eens uit wat dat je kost.”

Voor het leven

Deze manier van ‘omdenken’ past binnen haar lectoraat Betekenisvol Ondernemen, waarin Brouwer mkb'ers in het noorden helpt om toekomstbestendiger te worden. Daarbij moet er meer aandacht zijn voor de menselijke waarde. “Neem de Meesterbakkers in Hallum”, geeft ze als voorbeeld. “Toen ik daar met de teamleider sprak over mantelzorg vertelde hij dat mantelzorgers in Hallum bijvoorbeeld geen nachtdiensten meer hoeven te draaien als dat noodzakelijk is. Niemand van de collega's die daar over klaagt. 'Dat regelen we voor elkaar', was het antwoord. Dát is betekenisvol ondernemen. En het levert je uiteindelijk veel meer op dan in geld is uit te drukken. Wie goed omgaat met een mantelzorger, heeft een medewerker voor het leven.”

Aleid Brouwer is lector Betekenisvol Ondernemen bij NHL Stenden Hogeschool. Haar lectoraat helpt mkb'ers in het noorden bij de zoektocht naar oplossingen voor vraagstukken die spelen rondom de thema’s ecosystemen, duurzaamheid, inclusiviteit en digitalisering.