Beter speurwerk met AI?
Digitale opsporing krijgt te maken met steeds meer data, terwijl digitale experts schaars zijn. Daardoor besteden specialisten veel tijd aan analyses die mogelijk ook door andere professionals kunnen worden uitgevoerd. Dit project onderzoekt of een AI-co-pilot medewerkers kan helpen om digitale gegevens zelfstandiger te analyseren. Daarbij kijken we niet alleen naar tijdwinst, maar ook naar kwaliteit, betrouwbaarheid en verantwoord gebruik van AI.
Wat is de aanleiding voor het project?
Digitale sporen spelen een steeds grotere rol in strafrechtelijk onderzoek. Tegelijk groeit de hoeveelheid digitale data sneller dan de beschikbare capaciteit van gespecialiseerde onderzoekers. Het digitaal forensisch platform Hansken maakt grote hoeveelheden digitale gegevens toegankelijk, maar effectief gebruik vraagt nog vaak specialistische kennis. Daardoor worden experts ook ingezet voor relatief routinematige analysetaken. AI kan mogelijk een deel van die afhankelijkheid verminderen. Er is echter nog weinig praktijkkennis over wat zo'n AI-assistent daadwerkelijk oplevert. Daarom wordt in dit project onderzocht of een bestaande AI-co-pilot professionals helpt om sneller en zelfstandiger te werken, zonder dat de kwaliteit van de analyse afneemt. Ook wordt onderzocht onder welke organisatorische, ethische en bestuurlijke voorwaarden deze technologie verantwoord kan worden ingezet.
Wie is het projectteam?
Het project wordt uitgevoerd door Hogeschool Leiden, NHL Stenden Hogeschool, het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) en Zeta Alpha Vector B.V. Hogeschool Leiden is penvoerder en verzorgt de onderzoeksopzet en kwantitatieve analyse. NHL Stenden brengt vanuit het Lectoraat Bestuur en Veiligheid in een Digitaliserende Samenleving expertise in over de organisatorische en maatschappelijke kant van AI. NHL Stenden organiseert en begeleidt de praktijkexperimenten, onderzoekt gebruikerservaringen en kijkt naar voorwaarden als vertrouwen, controleerbaarheid en governance. NFI brengt kennis van de forensische praktijk en Hansken in. Zeta Alpha Vector levert expertise rond de AI-toepassing. De resultaten worden ook benut in het onderwijs van de betrokken instellingen.
Projectteam vanuit het lectoraat
Hoe pakt het projectteam dat aan?
Het project duurt één jaar en bestaat uit vier inhoudelijke stappen. Eerst worden het werkproces en een meetkader uitgewerkt. Daarna worden realistische, privacy-veilige oefencasussen en een testomgeving ontwikkeld. Vervolgens vinden drie praktijkexperimenten plaats met in totaal ongeveer 60 professionals. Zij voeren digitale analysetaken uit met én zonder AI-ondersteuning. Zo wordt gemeten wat AI doet met tijdsbesteding, de inzet van experts, de kwaliteit van de uitkomsten en de gebruikerservaring. NHL Stenden organiseert en begeleidt deze workshops. In de laatste fase worden de resultaten geanalyseerd. Hogeschool Leiden richt zich op de kwantitatieve effecten; NHL Stenden op de kwalitatieve evaluatie en organisatorische randvoorwaarden. De uitkomsten worden vertaald naar een implementatieadvies voor verantwoord gebruik en mogelijke opschaling.
Wat zijn de voornaamste (of voorlopige) resultaten?
Het project moet inzicht geven in de vraag of een AI-co-pilot digitale analysetaken daadwerkelijk sneller en toegankelijker kan maken voor professionals die geen digitaal specialist zijn. Daarbij wordt gekeken naar tijdwinst, het aantal benodigde expertinterventies, de kwaliteit van de analyses en de ervaringen van gebruikers. Daarnaast levert het project kennis op over voorwaarden voor verantwoord gebruik, zoals betrouwbaarheid, controleerbaarheid, vertrouwen en governance. De resultaten worden verwerkt in een implementatieadvies en gedeeld met de Hansken-community, opsporingsorganisaties en het onderwijs. Omdat het onderzoek nog moet worden uitgevoerd, zijn er nog geen inhoudelijke resultaten.
Projectpartners
Hogeschool Leiden (penvoerder), NHL Stenden Hogeschool, Nederlands Forensisch Instituut (NFI) en Zeta Alpha Vector B.V.