Het lectoraat Systemic Design van NHL Stenden werkt aan het ontwikkelen van festivals als Living Labs voor duurzame innovatie. Een festival kan namelijk worden beschouwd als een kleine mini-maatschappij, die steeds opnieuw wordt opgebouwd en na korte tijd weer afgebroken. Zo kunnen systemische innovaties vanaf het begin worden ontwikkeld. Onderzoekers, studenten en partners werken daarbij samen aan duurzame systeemverandering in een real-life omgeving.
Wat is de aanleiding voor het project?
De Festival Experimentation Guide is ontwikkeld omdat er behoefte ontstond aan een gestructureerde beschrijving van hoe festivals kunnen worden ingezet als leer- en innovatieomgeving. Dit kwam voort uit de ervaringen vanuit DORP, een innovatieprogramma dat onderdeel was van het jaarlijkse festival Welcome to The Village. Studenten, onderzoekers, ontwerpers en ondernemers werkten hierin samen aan duurzaamheidsvraagstukken op het festivalterrein.
Projectaanpak
Het lectoraat Systemic Design van NHL Stenden begeleidde de ontwikkeling van de guide door de praktijk te verbinden met theorie uit systeeminnovatie, ontwerpend onderzoek en living lab-methodologie. Hier kwam ook de wetenschappelijke publicatie Festivals as Living Labs for System Innovation uit voort.
Belangrijkste resultaten
InnoQuarter (Interreg North Sea Region, 2017–2022)
Een belangrijk deel van de ontwikkeling van de methodiek rondom Festival Living Labs vond plaats binnen het Europese Interreg-project InnoQuarter, geleid door de Provincie Fryslân. InnoQuarter gaf startups en ondernemers de mogelijkheid om hun ideeën te testen in real-life festivalomgevingen in de Noordzee-regio.
Binnen dit project werkten publieke, private en academische organisaties uit verschillende landen samen. NHL Stenden was als kennispartner betrokken bij de ontwikkeling en evaluatie van deze omgevingen. Deze internationale samenwerking zorgde voor een waardevolle onderzoeksomgeving en de nieuwe inzichten droegen bij aan de professionalisering van de Festival Living Labs-aanpak en de ontwikkeling van de twee publicaties.
Festival Experimentation Guide (2021)
In de Festival Experimentation Guide staat onder andere hoe festivals functioneren als tijdelijke ‘mini-samenlevingen', waardoor ze kunnen worden gebruikt als Living Lab voor duurzame innovatie. Het bevat handvatten voor onder andere:
het opzetten van een Festival Living Lab;
het ontwerpen van experimenten;
samenwerking tussen festivalorganisatoren, studenten, wetenschappers en bedrijven;
monitoring van materiaalstromen, gedrag en systeemimpact;
het benutten van de iteratieve aard van festivals.
De Festival Experimentation Guide (2021) is geschreven door Aranka Dijkstra en Marije Boonstra.
Festivals as Living Labs for System Innovation (2023)
De publicatie Living Labs for System Innovation (2023) gaat dieper in op het concept van festivals als living labs. De auteurs (Aranka Dijkstra, Sybrith Tiekstra, Marije Boonstra en Peter Joore) onderzochten hoe projecten binnen Festival Living Labs de verschillende innovatiefases en systeemniveaus doorlopen. Hierbij maakten ze gebruik van het door hen ontwikkelde Living Lab Activity Framework (LLAF). Uit de analyse van 31 innovatieprojecten binnen DORP bleek dat festivals inderdaad functioneren als real-life omgevingen waar experimenten kunnen worden uitgevoerd. Dit maakt ze dus erg waardevol voor het ontwikkelen van circulaire en duurzame oplossingen.
Projectpartners
Binnen dit project is samengewerkt met verschillende (inter)nationale partners:
- Provinsje Fryslân
- Welcome to the Village
- Leiden–Delft–Erasmus Centre for Sustainability
- Hogeschool West‑Vlaanderen (België)
- Aalborg University (Denemarken)
- Worldperfect (Denemarken)
- LEMEX – Chair in Small Business & Entrepreneurship, Universität Bremen (Duitsland)
- MO1N Startup Camp (Duitsland)
- Nordic Surfers (Zweden)
- Region Halland (Zweden)