Begrippen als rentmeesterschap en steward-owned businessmodellen krijgen steeds meer aandacht. Maar wat betekenen ze precies, hoe hangen ze samen en wat kunnen ze betekenen voor ondernemers in recreatie en toerisme en voor regionale ontwikkeling?
Deze verkenning onderzoekt hoe rentmeesterschap en steward-owned businessmodellen kunnen bijdragen aan een toekomstbestendige vrijetijdseconomie. Zeeland staat centraal als pilotregio, maar de inzichten zijn ook relevant voor andere regio’s.
Aanleiding
Hoe zorgen we ervoor dat de vrijetijdseconomie op lange termijn waarde creëert voor mens, natuur en economie? Veel bedrijven zijn nog sterk gericht op kortetermijnwinst, wat ten koste kan gaan van de leefomgeving, natuur en het draagvlak onder inwoners. Tegelijkertijd zoeken beleidsmakers naar manieren om duurzaam toerisme te stimuleren. Alternatieve bedrijfsmodellen die langetermijnwaarde en continuïteit centraal stellen, bieden hiervoor mogelijke aanknopingspunten.
Het vraagstuk
De centrale vraag is hoe rentmeesterschap een plek kan krijgen in ondernemerschap en regionale ontwikkeling. Door dit principe te verbinden aan steward-owned businessmodellen onderzoeken we hoe het kan worden vertaald naar concrete keuzes voor de vrijetijdseconomie.
Daarbij staan de volgende deelvragen centraal:
Wat zijn steward-owned businessmodellen en hoe verschillen ze van traditionele bedrijfsmodellen?
Welke lessen zijn te leren van sectoren waarin deze modellen al worden toegepast?
Welke steward-owned bedrijven zijn er al actief in Zeeland?
Welke concrete kansen en opgaven zijn er om rentmeesterschap via deze modellen in Zeeland te bevorderen?
Projectteam
- Harm IJben (Impuls Zeeland)
- Ageeth van Maldegem (HZ)
- Stef Bleyenberg (HZ)
- Jasper Heslinga (NHL Stenden/ETFI)
- Albert Postma (NHL Stenden/ETFI)
Aanpak
De projectaanpak bestaat uit drie samenhangende stappen:
- Stap 1: Verkenning van steward-owned businessmodellen via literatuuronderzoek en expertgesprekken.
- Stap 2: Ontwikkeling van een toekomstbeeld voor 2050 voor rentmeesterschap in de Zeeuwse vrijetijdseconomie, met een gezamenlijke werksessie en backcasting.
- Stap 3: Vertaling naar beleid en een vervolgagenda, met concrete beleidsimpulsen en strategische onderzoeksvragen.
Resultaten
Deze Zeeuwse verkenning laat zien hoe rentmeesterschap richting kan geven aan de ontwikkeling van de vrijetijdseconomie. Niet als vaststaand model, maar als principe dat zorg voor plek, gemeenschap en continuïteit verbindt met ondernemerschap, ruimtegebruik en samenwerking.
De belangrijkste uitdagingen rond eigendom, zeggenschap, ruimtegebruik, arbeid en regionale waardecreatie vragen om een gezamenlijke aanpak. Ondernemers kunnen dit niet alleen. Collectieve structuren en passende publieke randvoorwaarden zijn nodig om keuzes voor de lange termijn mogelijk te maken.
Rentmeesterschap vraagt ook om ruimte om te experimenteren, te leren en bij te sturen. CELTH hoopt dat deze verkenning ondernemers, regio’s en overheden inspireert om samen concrete pilots en praktijkprojecten te ontwikkelen. Zo kan rentmeesterschap uitgroeien tot een richtinggevend principe voor een duurzame vrijetijdseconomie in Nederland. Daarvoor moet iemand wel de handschoen oppakken.
Partners
Links en publicaties
Deel rapporten zijn:
- Literatuurstudie: Rentmeesterschap
- Werksessie: Toekomstbeeld en backcasting Rentmeesterschap
- Beleidsnotitie: Verkenning rentmeesterschap in de Zeeuwse vrijetijdseconomie
Andere artikelen: