MOI Grunnen & Drenthe – Leerlijn Nedersaksisch
Hoe geef je de streektaal een natuurlijke plek in het onderwijs van nu?
MOI – Meertalig Onderwijs in Grunnen en Drenthe – ontwikkelt een geïntegreerde leerlijn waarin het Grunnegs en Drèents een volwaardige rol krijgen naast het Nederlands. Het project versterkt de taalvaardigheid én de regionale identiteit van leerlingen. MOI laat zien dat meertaligheid geen obstakel is, maar een kracht voor leren, cultuur en zelfbewustzijn.
Wat is de aanleiding voor het project?
MOI is ontstaan uit de wens om de streektaal – het Grunnegs en het Drèents – een structurele en positieve plek te geven in het basisonderwijs. De aanleiding ligt in de Sociale Agenda Nij Begun (2025), waarin het behoud van het Nedersaksisch wordt genoemd als belangrijk cultureel erfgoed.
Verschillende partners, waaronder Erfgoed in Groningen, Huus van de Taol, de Rijksuniversiteit Groningen, RTV Noord, RTV Drenthe en het Lectoraat Meertaligheid & Geletterdheid van NHL Stenden, bundelden hun krachten om dit plan te realiseren.
MOI bouwt voort op kennis uit Taalplan Frysk en eerdere projecten rondom meertaligheid, en wil de opgedane expertise verbreden naar Groningen en Drenthe.
Welk probleem lost het project op?
In het huidige onderwijs is nog weinig structurele aandacht voor het Grunnegs en Drèents (Nedersaksisch), terwijl deze talen voor veel kinderen onderdeel zijn van hun leefwereld.
Door het ontbreken van passend lesmateriaal, didactische ondersteuning en positieve taalattitudes verdwijnen streektaalvaardigheden en -trots snel.
MOI wil die ontwikkeling keren door een wetenschappelijk onderbouwde leerlijn meertaligheid te ontwikkelen waarin streektaal geïntegreerd is binnen bestaande vakken. Zo draagt het project bij aan taalbewustzijn, culturele identiteit en cognitieve versterking bij leerlingen in Noord-Nederland.
Projectteam
Het ontwikkelen van de leerlijn wordt vormgegeven door het Lectoraat Meertaligheid & Geletterdheid van NHL Stenden Hogeschool.
Het team bestaat uit onderzoekers, pabo-docenten, en leerkrachten uit deelnemende basisscholen.
Daarnaast werken partners mee van de Rijksuniversiteit Groningen, Huus van de Taol, Centrum Groninger Taal & Cultuur, Erfgoedpartners, en regionale media.
Studenten van de PABO en andere lerarenopleidingen worden actief betrokken bij de ontwikkeling en het testen van lesmateriaal en bij praktijkgericht onderzoek. Zo ontstaat een lerend netwerk waarin onderwijs, onderzoek en praktijk nauw samenwerken.
Projectaanpak
MOI ontwikkelt in de periode 2025–2030 een volledige leerlijn Grunnegs/Drèents voor het primair onderwijs. De aanpak is co-creatief en gefaseerd: samen met leerkrachten worden lesmodules ontworpen, getest en verbeterd. De leerlijn richt zich op drie kerncomponenten van meertaligheid: taalattitude, taalbewustzijn en taalvaardigheid.
Daarnaast ontwikkelt MOI digitale hulpmiddelen, zoals tekst-naar-spraaksystemen en vertaalt-tools voor het Grunnegs en Drèents. Een jaarlijks MOI-feest en educatieve Wiesneus-edities versterken de verbinding tussen school, thuis en streekcultuur. Onderzoek en evaluatie lopen parallel aan de uitvoering, zodat het programma continu kan worden bijgestuurd.
Beoogde opbrengsten en resultaten
Hoewel het project nog in de opstartfase is, worden de volgende resultaten voorzien:
- Een geïntegreerde leerlijn voor groepen 1 t/m 8 waarin meertaligheid structureel wordt ingezet.
- Toegankelijke digitale tools voor docenten en leerlingen (spraak- en vertaalsystemen).
- Jaarlijkse thematische Wiesneus-uitgaven in het Grunnegs en Drèents met lesmateriaal.
- Nascholingstrajecten voor leerkrachten rondom meertaligheid en streektaal.
- Een duurzaam regionaal netwerk van scholen dat meertaligheid als kracht omarmt.
- Op de lange termijn wil MOI bijdragen aan een positieve taalattitude in de regio en het versterken van taaldiversiteit en cultureel zelfvertrouwen bij kinderen.
Projectpartners
- Lectoraat Meertaligheid & Geletterdheid – NHL Stenden Hogeschool
- Rijksuniversiteit Groningen – Leerstoel Tweede Taalverwerving
- Huus van de Taol
- Centrum Groninger Taal & Cultuur (Erfgoed in Groningen)
- RTV Noord en RTV Drenthe
- Provincies Groningen en Drenthe
- Deelname van basisscholen binnen de dekking van Nij Begun