Visitor pressure / bezoekersdruk
Tegenwoordig worden veel stedelijke toeristische bestemmingen geconfronteerd met het groeiende probleem van overlast door toerisme. Met dit project werd de bezoekersdruk (ook overtoerisme genoemd) voor deze bestemmingen in kaart gebracht. Verder zijn er scenario's ontwikkeld die schetsen hoe de bezoekersdruk zich in de toekomst kan ontwikkelen en zijn er strategieën uitgewerkt waarmee steden bezoekersdruk in goede banen kunnen leiden en hoe zij zich op de geschetste scenario's kunnen voorbereiden.
Wat is de aanleiding voor het project?
Na het afronden van zijn promotieonderzoek in 2013 over hoe inwoners toerisme in hun (eiland)gemeenschap ervaren, raakte Albert Postma al snel op de hoogte van de toenemende media-aandacht omtrent de ergernissen van stadsbewoners ten aanzien van toeristen. Dit was met name het geval bij steden zoals Venetië en Barcelona. Geïnspireerd door de bevindingen van het promotieonderzoek, besloot ETFI om verder onderzoek te doen naar het ingewikkelde probleem van bezoekersdruk in steden. In samenwerking met de Universiteit van Latvia en studenten van de opleiding International Tourism Management (ITM) voerde het lectoraat een pilotstudie uit in Riga, Berlijn en Amsterdam. Op basis van de uitkomsten is besloten onderzoek te doen in grotere Europese steden. CELTH (Centre of Expertise in Leisure, Tourism & Hospitality) leidde het onderzoek in de steden Kopenhagen, Berlijn, München, Amsterdam, Barcelona en Lissabon, waarbij de DMO’s bereid waren om samen te werken aan de uitvoering van het onderzoek. In een tweede ronde is het onderzoek herhaald in de kleinere steden Tallinn, Salzburg, Mechelen, Gent, Antwerpen, Brugge en Leuven.
Geïnspireerd op de geschetste toekomstscenario’s werden er strategieën aangedragen om met de bezoekersdruk in steden om te gaan. Elke strategie bevatte een aantal suggesties voor concrete maatregelen waarmee stedelijke bestemmingen aan de slag kunnen om bezoekersdruk te beheersen en zich kunnen anticiperen op nieuwe ontwikkelingen op het gebied van overtoerisme.
Wie is het projectteam?
Het projectteam bestond uit:
- CELTH: CELTH stond destijds onder leiding van Hans Dominicus, voorheen directeur van Amsterdam Marketing.
- Het onderzoek werd uitgevoerd door: Ko Koens (Breda University of Applied Sciences, BUAS) Albert Postma en in ronde 2 ook door Bernadett Papp. Zij werd voor dit onderzoek aangesteld bij het ETFI.
- Aan het onderzoek hebben ook onderzoekers van BUAS en ETFI meegedaan. Derdejaars studenten van ITM werden zonder begeleiding, maar na gedegen instructie in groepjes naar de vijf grote steden gestuurd om interviews af te nemen met bewoners.
De resultaten zijn gepubliceerd door de UN Wereld Toerisme Organisatie (UNWTO).
Hoe pakt het projectteam dat aan?
Het onderzoek bestond uit verschillende onderdelen. Het begon met een literatuuronderzoek uitgevoerd door de twee projectleiders. Vervolgens hielden collega's van ETFI en BUAS interviews met 10 tot 15 experts in de steden. De ITM studenten uit jaar 3 van NHL Stenden namen semigestructureerde interviews af met 25 bewoners in elke stad. Hierbij maakten zij gebruik van een door ETFI opgesteld protocol om de eenduidigheid in de werkwijze te bevorderen. Ruim 400 bewoners in elk van de steden vulden een online enquête in. Deze werd verspreid door het Deense panel-onderzoeksbureau Epinion en in ronde 2 door Toerisme Vlaanderen. Als laatste werd er tweemaal een scenarioworkshop gehouden op Schiphol met vertegenwoordigers van de DMO’s uit de steden in ronde 1 en 2.
Wat zijn de voornaamste (of voorlopige) resultaten?
Het project heeft geleid tot een indrukwekkende stroom aan presentaties en publicaties, zowel wetenschappelijk als niet-wetenschappelijk. Dit heeft ETFI en CELTH op nationaal en internationaal niveau aanzienlijke bekendheid opgeleverd. Vooral als gevolg van de samenwerking met de Wereld Toerisme Organisatie UNWTO, die de publicatie van twee rapporten onder haar hoede nam (zie referentielijst UNWTO, 2018 en UNWTO, 2019).
Een opvallend resultaat is de speciale editie van ons eigen wetenschappelijke Journal of Tourism Futures, evenals drie spin-off projecten. De eerste betrof een studie in Hamburg in samenwerking met NIT in Kiel. De tweede omvatte de tijdelijke detachering van Bernadett Papp bij de UNWTO. De derde was een gezamenlijke studie van BUAS en ETFI in opdracht van de TRAN-commissie van het Europees Parlement. Elk van deze studies kreeg een eigen reeks aan publicaties. Het artikel dat Ko Koens, Albert Postma en Bernadett Papp in 2018 in het tijdschrift Sustainability publiceerden behoort tot de eerste en één van de meest geciteerde wetenschappelijke artikelen over dit onderwerp (per januari 2024 839 citaties).
De reputatie die het ETFI door dit project heeft opgebouwd heeft geleid tot intensievere samenwerking met de UNWTO, en met partijen zoals CityDNA (City Destination Alliance, voorheen European Cities Marketing), ETOA (Europese vereniging van touroperators), de World Tourism and Travel Council, de European Travel Commission en de Travel Foundation. Een chronologische lijst met onze resultaten staat hieronder vermeld.
- Postma, A. (2013). “When the tourists flew in”. Critical encounters in the development of tourism. Ph.D. thesis. University of Groningen, Faculty of Spatial Sciences (https://www.researchgate.net/publication/283071777_When_the_tourists_flew_in_Critical_encounters_in_the_development_of_tourism).
- Postma, A. (2015). “Irritatie en tolerantie van lokale bevolking risico voor duurzame toeristische sector. “ Rooilijn, 48(2), 108-117. http://archief.rooilijn.nl/download?type=document&identifier=548071
- Postma, A., & Koens, K. (2016). “Toeristische druk op stedelijke bestemmingen”. Trendrapport toerisme, recreatie en vrije tijd 2016, Nieuwegein: NRIT Media/CELTH/NBTC Holland Marketing.
- Schmücker, D., & Postma, A. (2016). Balancing tourism. Auf dem Weg zu einem ausgewogenen Tourismuswachstum in Hamburg [Balancing tourism. Towards a balanced growth of tourism in Hamburg]. Kiel: NIT/ Leeuwarden: ETFI.
- Postma, A., Buda, D., & Gugerell, K. (2017). “The Future of City Tourism” (editorial). Journal of Tourism Futures. Issue 3-2 (https://doi.org/10.1108/JTF-09-2017-067).
- Postma, A. & Schmücker, D. (2017). “Understanding and overcoming negative impacts of tourism in city destinations: conceptual model and strategic framework”. Special Issue The Future of City Tourism. Journal of Tourism Futures, 3(2), 144-156. https://doi.org/10.1108/JTF-04-2017-0022.
- Koens, K., & Postma, A. (2017). Understanding and managing visitor pressure in urban tourism. A study to into the nature of and methods used to manage visitor pressure in six major European cities. Breda/Leeuwarden/Vlissingen: CELTH (not published).
- Koens, K., Postma, A., Papp, B. (2018). “Is Overtoerisme overused? Understanding the Impact of Tourism in a City Context”. Sustainability, 10(12), 4384 (https://doi.org/10.3390/su10124384).
- Postma, A., Papp, B., & Koens, K. (2018a). Visitor pressure and events in an urban setting: understanding and managing visitor pressure in seven European urban tourism destinations. Breda/Leeuwarden/Vlissingen: CELTH. (downloadable from www.etfi.nl).
- Postma, A., Papp, B., & Koens, K. (2018). Visitor pressure and events in an urban setting. City report Mechelen, Belgium. Breda/Leeuwarden/Vlissingen: CELTH.
- Postma, A., Papp, B., & Koens, K. (2018). Visitor pressure and events in an urban setting. City report Ghent, Belgium. Breda/Leeuwarden/Vlissingen: CELTH.
- Postma, A., Papp, B., & Koens, K. (2018). Visitor pressure and events in an urban setting. City report Tallinn, Estonia. Breda/Leeuwarden/Vlissingen: CELTH.
- Postma, A., Papp, B., & Koens, K. (2018). Visitor pressure and events in an urban setting. City report Antwerp, Belgium. Breda/Leeuwarden/Vlissingen: CELTH.
- Postma, A., Papp, B., & Koens, K. (2018). Visitor pressure and events in an urban setting. City report Bruges, Belgium. Breda/Leeuwarden/Vlissingen: CELTH.
- Postma, A., Papp, B., & Koens, K. (2018). Visitor pressure and events in an urban setting. City report Leuven, Belgium. Breda/Leeuwarden/Vlissingen: CELTH.
- Postma, A., Papp, B., & Koens, K. (2018). Visitor pressure and events in an urban setting. City report Salzburg, Belgium. Breda/Leeuwarden/Vlissingen: CELTH.
- UNWTO (2018, ed.). ‘Overtoerisme’? Understanding and managing urban tourism growth beyond perceptions. Madrid: UNWTO. (https://doi.org/10.18111/9789284420070).
- Peeters, P., Gössling, S., Klijs, J., Milano, C., Novelli, M., Dijkmans, C., Eijgelaar, E., Hartman, S., Heslinga, J., Isaac, R., Mitas, O., Moretti, S., Nawijn, J., Papp, B. and Postma, A. (2018). Research for TRAN Committee - Overtoerisme: impact and possible policy responses. Brussels: European Parliament, Policy Department for Structural and Cohesion Policies. (https://www.europarl.europa.eu/thinktank/en/document/IPOL_STU(2018)629184).
- UNWTO (2019, ed.). ‘Overtoerisme’? Understanding and managing urban tourism growth beyond perceptions. Volume 2: case studies. Madrid: UNWTO (https://doi.org/10.18111/9789284420629).
- Koens, K., Postma, A., Papp, B. (2019). “Management strategies for overtoerisme – from adaptation to system change”. In H. Pechlaner, E. Innerhofer, and G. Erschbamer (Ed.). Overtoerisme, Tourism Management and Solutions, 1st Edition (chapter 11). London: Routledge.
- UNWTO, Papp, B. (2019). New business models in the accommodation industry – Benchmarking of rules and regulations in the short-term rental market. Madrid: UNWTO.
- WTTC/McKinsey & Company (2017). Coping with success: Managing overcrowding in tourism destinations (https://www.mckinsey.com/industries/travel-logistics-and-infrastructure/our-insights/coping-with-success-managing-overcrowding-in-tourism-destinations).
- Postma, A., Koens, K., and Papp, B. (2020). “Overtoerisme: carrying capacity revisited”. In Oskam, J. (Ed.). The overtoerisme debate. Bingley: Emerald Publishers.
Postma, A. (2020). “CELTH zet onderzoek
- Postma, A. (2015, March). Overuse of city-destinations: limits and solutions. Keynote ITB – Futures Day, Berlin, 5 March 2015. (Co-referent: Lars Bernhard Jørgensen, CEO Wonderful Copenhagen)
- Dominicus, H., Postma, A., Koens, K., Greenfield, N., Van der Kooij, E. (2016, March). “Congested City Destinations: Research Findings And Solutions”, Workshop ITB Conference, Berlin, 10 March 2016.
- Dominicus, H., Postma, A., and Koens, K. (2016, June). “Sharing your city: Hotspotstadt”. Presentation at European Cities Marketing annual meeting and general assembly 2016, Funchal, Madeira, 8-11 June 2016.
- Postma, A. (2016, October). “Congested city destinations in Europe: maintaining acceptance for growing tourism”. Presentation at 17. Hamburger Tourismustag “Tourismus im wandel”, Handelskammer Hamburg, Hamburg, 4 October 2016.
- Postma, A. (2016, September). “Anticipating the future of urban travel”. Keynote at conference “Tomorrow’s Urban Travel”, Wonderful Copenhagen, Copenhagen, 8 September 2016.
- Postma, A. (2017, November). “Tourism Community Relations”. Presentation at 11th ICNT Conference Ecotourism in the 21st century, Auckland University of Technology, Auckland, New Zealand, 15-17 November 2017.
- Koens, K., Postma, A. & Papp, B. (2018, April). “Managing visitor pressure in European destinations”. Paper presented at the 12th International Scientific Forum, Prague, Czech Republic, 26-27 April 2018.
- Hartman, S., Papp, B., & Postma, A. (2018, June). “The overarching issue of over-tourism – the adaptation of policy measures to densely urbanized island destinations“. Paper presented at the ISISA 2018 Islands of the World XVI, Changing Futures of Islands Conference, Leeuwarden, The Netherlands, 10-14 June 2018.
- Hartman S., & Papp, B. (2018, June). “Managing the issue of over-tourism? Understanding the phenomenon, implications for island destinations and possible policy measures“. presented at the ISISA 2018 Islands of the World XVI, Changing Futures of Islands Conference, Leeuwarden, The Netherlands, 10-14 June 2018.
- Carvao, S., Koens, K., and Postma, A. (2018, September). “‘Overtourism? Understanding and managing urban tourism growth beyond perceptions”. Presentation of UNWTO report at 7th UNWTO Global Summit on Urban Tourism, 16-19 September 2018, Seoul, Republic of Korea.
- Papp, B., & Postma, A. (2018, November). “Management of overtourism in urban destinations”. Presentation at Student Conference Sustainable Tourism on Animal Welfare in Tourism, NHL Stenden University, Academy of Leisure & Tourism, 27 November 2018.
- Postma, A. (2019, March). Contribution to keynote panel ”Overtoerisme revisited: Best Demonstrated Practices instead of Business as Usual – in cooperation with UNWTO. ITB Destination Day 1, Berlin, 6 March 2019.
- Koens, K. (2019, March). “Overtoerisme: smart control via digital technologies”. Presentation and panel moderation. ITB Deep Dive Session, Berlin, 6 March 2019.
- Postma, A. & Carvao, S. (2019, May). “Workshop on growth, innovation and partnerships“. 64th meeting of the UNWTO Commission for Europe (CEU), Zagreb, Croatia, 27-30 May 2019 (https://www.unwto.org/europe/event/64th-meeting-unwto-commission-europe-and-workshop-growth-innovation-and-partnership).
- Papp, B. (2019, May). “Embracing tourism in the digital age”. Panel discussion at the Airbnb New Destinations Summit, Igualada, Spain, 8-9 May 2019 (https://cronicaglobal.elespanol.com/vida/new-destinations-summit-igualada_237447_102.html).
- Papp, B. (2019, November). “Understanding and managing overtourism – the residents’ perspective”. Keynote at the Overtourism Symposium in Bamberg, Bamberg, Germany, 8 November 2019.
