In de media: Friese organisaties willen in vijf sectoren AI-koploper worden
Hogeschool NHL Stenden, mbo-school Firda en zorgorganisatie Frisius MC gaan onderzoeken hoe Fryslân zich op het gebied van Artificial Intelligence (AI) kan onderscheiden. In Project AI Fryslân zijn vijf sectoren aangewezen waarin Fryslân een voortrekkersrol wil pakken.
Uit: Friesch Dagblad (14 juli 2026). Door: Marianne Velsink.
Bestuurders van de drie organisaties zijn een half jaar geleden bij elkaar gekomen omdat ze meer regie willen op de ontwikkeling van AI in Fryslân. In veel sectoren gebeurt al veel, zoals in de Friese maakindustrie. In andere sectoren, zoals de zorg, staat AI nog in de kinderschoenen. De organisaties willen ook aanhaken bij wat er in de rest van Noord-Nederland gebeurt.
De vijf sectoren waar de focus op moet liggen zijn onderwijs, zorg, water & bodem, de maakindustrie en de agrifoodsector. Dit zijn sectoren waarin Fryslân nu al sterk is, maar waar ze op AI-gebied nog sterker in willen worden. „Fryslân is geen brainportregio zoals Eindhoven is, maar er zijn wel terreinen waarop wij denken voorop te kunnen lopen”, zei Marc Otto, bestuurder van NHL Stenden dinsdag tijdens een AI-evenement op de hogeschool.
Otto denkt dat als je iets wil met AI, je dit alleen samen kunt doen. Ook andere organisaties, zoals Campus Fryslân en Wetterskip Fryslân willen bijdragen aan de brede coalitie. Otto: „We hopen op een zwaan-kleef-aaneffect.”
Talent trekt weg
„Je wil als Fryslân niet de boot missen”, zegt Michele Murgia, programmaregisseur bij AI-hub Noord-Nederland. Het afgelopen jaar is met veel mensen gesproken, alleen nog niet in de agrifoodindustrie. Murgia merkte grote verschillen tussen de sectoren. „In de Friese maakindustrie is de ontwikkeling van AI al vergevorderd, alleen hebben we hier het probleem dat talent wegtrekt.”
De stip op de horizon voor de maakindustrie zou volgens Murgia moeten zijn dat er een bestuurlijke agenda komt waarin visie, strategie en plannen voor structurele financiering staan. „De blik moet bovendien veel meer naar buiten worden gericht. Alleen dan kunnen we talent aantrekken en vasthouden.”
Op het gebied van water en bodem loopt Fryslân ook voorop, vindt Murgia. „Wetterskip Fryslân is koploper in Nederland, wat het datateam daar ontwikkelt, is indrukwekkend. Bijvoorbeeld op het gebied van waterweerbaarheid. En met kenniscentrum Wetsus hebben we natuurlijk veel kennis van de bodem in huis.”
Bij Frisius MC wordt gewerkt aan het vormgeven van een Frisiuslab. Murgia vindt dit een goede stap. „Je bent dan wel geen academisch ziekenhuis, maar je moet wel kennis in huis halen om niet achter te lopen. Met een eigen kenniscentrum kun je, ook op het gebied van AI, werken aan innovatie. Dat is noodzakelijk voor de zorg, want hier moet nog veel gebeuren.”
Een belangrijke voorwaarde is volgens Murgia wel dat er structureel geld wordt uitgetrokken voor Project AI Fryslân. Dat geld zou volgens hem moeten komen vanuit de instellingen zelf en vanuit de provincie.
Lectoraat Computer Vision & Artificial Intelligence
