Flavours of the Future

Dit project kijkt naar de toekomst van foodservice in Friesland, Groningen en Drenthe. Het ziet hospitality als infrastructuur, cultuur en ecologisch herstel.

Het is relevant omdat kleine verbeteringen niet genoeg zijn om grote uitdagingen zoals klimaatverandering, automatisering en sociale fragmentatie op te vangen. In plaats van te reageren op deze ontwikkelingen onderzoekt het project hoe verschillende toekomstbeelden kunnen helpen om onzekerheid beter hanteerbaar te maken en betere regionale keuzes te ondersteunen.

Zo zet het langetermijnverbeelding om in praktische denkkracht voor vandaag.

Wat is de motivatie voor het project?

Dit onderzoek is belangrijk omdat het kortetermijndenken in de hospitalitysector uitdaagt en het noorden van Nederland stimuleert om zich te verhouden tot langdurige, onomkeerbare veranderingen. Klimaatinstabiliteit, automatisering, demografische verschuivingen en culturele homogenisering gaan voedselsystemen ingrijpend veranderen, of we daarop voorbereid zijn of niet.

Door te werken met een horizon van 2075 creëert het onderzoek ruimte om grootschalige verandering te verkennen, buiten de beperkingen van vandaag. Het maakt het mogelijk om fundamentele keuzes te onderzoeken over identiteit, technologie, gelijkheid en duurzaamheid. Foodservice speelt hierin een centrale rol, omdat het werk, cultuur, landgebruik, toerisme en onderwijs met elkaar verbindt. Dit maakt het een krachtig perspectief om regionale toekomstbeelden te verkennen. 

Het onderzoek ondersteunt docenten, ontwerpers, beleidsmakers en industriepartners bij het afstemmen van vaardigheden, curricula, investeringen en regelgeving op meerdere mogelijke toekomsten. Uiteindelijk wil het de regio helpen verschuiven van reageren op verandering naar het actief vormgeven van de toekomst.

Welk probleem lost het project op?

Het project pakt het probleem aan dat er in de foodservice-sector weinig wordt nagedacht over de lange termijn. Regionale plannen voor hospitality zijn vaak gebaseerd op de korte termijn, kleine verbeteringen en bestaande omstandigheden. Daardoor is er weinig ruimte om grote veranderingen te zien aankomen. Hierdoor zijn regio’s onvoldoende voorbereid op grote verschuivingen zoals klimaatverandering, automatisering, veranderingen op de arbeidsmarkt en culturele transformatie. Dit zorgt ervoor dat organisaties vaak te laat reageren, in plaats van op tijd doordachte keuzes te maken. Ook worden belangrijke thema’s zoals identiteit, vaardigheden, technologie en duurzaamheid vaak los van elkaar bekeken, waardoor samenhang ontbreekt. Het gevolg is dat verandering vooral achteraf wordt opgevangen in plaats van bewust wordt gestuurd, met meer risico op gemiste kansen en instabiliteit op de lange termijn.

Wie zitten er in het projectteam?

Het projectteam bestond uit drie senior onderzoekers van NHL Stenden, Hotel Management School Leeuwarden:

• Dr. Ian Yeoman – Professor Disruption, Innovation and New Phenomena (hoofonderzoeker)
• Dr. Hanneke Assen – Professor International Hospitality Education
• Dr. Elena Cavagnaro – Professor Sustainability in Hospitality & Tourism

Samen brengen zij expertise samen op het gebied van toekomstonderzoek, hospitality-onderwijs, duurzaamheid en scenarioplanning.

Het onderzoek werd daarnaast ondersteund door studenten van de bachelor Hospitality Management, die als onderdeel van een derdejaars design challenge een vijfde “middenweg”-scenario hebben ontwikkeld.

Wat is de projectaanpak?

Het project gebruikte scenarioplanning en toekomstverkenning om mogelijke toekomsten voor de foodservice-sector in Noord-Nederland tot 2075 te onderzoeken. Daarbij is gebruikgemaakt van de Shell-scenariomethode van Pierre Wack, gecombineerd met een benadering uit 2075: The Future of Food Tourism.

Het onderzoek begon met een brede analyse van bestaande data, wetenschappelijke literatuur, klimaatstudies en consumententrends om de belangrijkste ontwikkelingen en twee grote onzekerheden te bepalen. Deze vormden samen een scenariomatrix. Daaruit zijn vier verschillende toekomstscenario’s ontwikkeld, die vervolgens zijn aangescherpt via gesprekken met chefs, ondernemers en beleidsmakers. Daarnaast is een vijfde “middenweg”-scenario toegevoegd dat beter aansluit op de dagelijkse praktijk. Elk scenario is bekeken vanuit bedrijfsstrategie, duurzaamheid, toekomstige vaardigheden, functies en onderwijs. De nadruk lag niet op voorspellen, maar op het verkennen van verschillende mogelijke richtingen en het nemen van betere beslissingen.

Wat zijn de belangrijkste resultaten?

Het belangrijkste resultaat van het project is de ontwikkeling van vijf duidelijke en verschillende toekomstscenario’s die laten zien hoe de foodservice-sector in Friesland, Groningen en Drenthe zich kan ontwikkelen richting 2075. Deze scenario’s maken duidelijk dat de toekomst niet één kant op gaat, maar waarschijnlijk uiteenvalt in meerdere parallelle werelden, zoals sterk geautomatiseerde voedselsystemen, hernieuwde aandacht voor cultuur, luxe gastronomie, regeneratieve systemen en een praktische alledaagse middenweg.

Het onderzoek laat daarnaast zien welke strategische keuzes in alle toekomstbeelden belangrijk blijven, vooral rondom regionale identiteit, controle over voedselketens, technologie, duurzaamheid en talentontwikkeling. Deze inzichten zijn vertaald naar concrete gevolgen voor bedrijfsstrategie, onderwijs, arbeidsmarkt en beleid.

In plaats van voorspellingen te doen, biedt het project een manier van toekomstdenken die helpt om vandaag betere en robuustere keuzes te maken, ook als de toekomst onzeker en verschillend kan uitpakken.

Projectpartners

Noorderpoort is een van de grootste regionale mbo-instellingen (ROC) in Noord-Nederland. De instelling biedt middelbaar beroepsonderwijs aan jongeren, volwassenen en professionals, vooral in de provincie Groningen en ook in Assen (Drenthe).

Het onderzoek maakte deel uit van Generation Hospitality, een programma van Noorderpoort waarin onderwijs, horeca en publieke partners samenwerken om de hospitalitysector in Groningen en Noord-Drenthe te versterken. Het programma richt zich op het opleiden van nieuw talent en zij-instromers via praktijkgericht leren, innovatie-activiteiten en nauwe samenwerking met het werkveld om personeelstekorten en toekomstige vaardigheidsbehoeften aan te pakken.