Bewegen kan helpen om onrust, angst en somberheid bij verpleeghuisbewoners met dementie te verminderen. Toch is het niet altijd eenvoudig om bewegen een vaste plek te geven in hun dagelijks leven. Hoe kunnen zorgprofessionals, familieleden en vrijwilligers daar samen voor zorgen? In het project Meer bewegen doe je samen onderzoeken zorgorganisaties en kennisinstellingen in Noord-Nederland hoe zij beter kunnen samenwerken. Zodat bewoners vaker bewegen op een manier die bij hen past.
Wat is de aanleiding voor het project?
Een wandeling maken, samen dansen of oefeningen doen op een stoel. Bewegen kan een positief effect hebben op mensen met dementie die last hebben van onrust, angst, somberheid of weinig initiatief. Zeker als de activiteit aansluit bij wat iemand leuk vindt en nog kan.
Toch is het in verpleeghuizen niet vanzelfsprekend dat bewoners regelmatig bewegen. Zorgprofessionals, beweegbegeleiders, familieleden en vrijwilligers kunnen hier allemaal aan bijdragen. Maar wie neemt het initiatief? Wie doet wat? En wanneer past een activiteit het beste in de dag van een bewoner?
In de praktijk is dat niet altijd duidelijk. Taken zijn soms onduidelijk verdeeld, informatie wordt niet altijd gedeeld en activiteiten vinden daardoor niet of op een minder geschikt moment plaats. Met betere samenwerking kunnen betrokkenen ervoor zorgen dat bewoners vaker bewegen op een manier die aansluit bij hun wensen, mogelijkheden en dagelijkse ritme.
Wie is het projectteam?
In het project Meer bewegen doe je samen werken onderzoekers van NHL Stenden Hogeschool, de Hanze en het Universitair Netwerk Ouderenzorg UMCG (UNO-UMCG) samen met zorgprofessionals van Zorggroep Meander en ZuidOostZorg.
Dr. Marlies Feenstra, senior onderzoeker bij het lectoraat Healthy Ageing, Allied Healthcare and Nursing van de Hanze, leidt het project. Vanuit NHL Stenden is dr. Annette Plantinga, senior onderzoeker bij het Talmalectoraat Wonen, Welzijn en Zorg op hoge leeftijd.
Ook zorgprofessionals, bewegingsagogen, familieleden, vrijwilligers en cliëntvertegenwoordigers denken en doen mee. Zij weten wat er speelt in het dagelijks leven van bewoners. Hun ervaringen en ideeën helpen om oplossingen te ontwikkelen die in de praktijk werken.
Hoe pakt het projectteam dat aan?
Het onderzoek vindt plaats op psychogeriatrische afdelingen van Zorggroep Meander in Groningen en ZuidOostZorg in Friesland.
Eerst brengt het projectteam in kaart hoe zorgprofessionals, familieleden en vrijwilligers nu samenwerken bij beweegactiviteiten. Wat gaat goed? Waar lopen zij tegenaan? En wat kan beter?
Met die inzichten ontwikkelen de onderzoekers en betrokkenen samen een nieuwe aanpak. Ze kijken bijvoorbeeld naar de verdeling van taken, de onderlinge communicatie en het maken van gezamenlijke afspraken. Ook onderzoeken ze hoe beweegactiviteiten beter kunnen aansluiten bij het dagelijkse ritme van bewoners.
Iedere afdeling is anders. Daarom kunnen de oplossingen per locatie verschillen. Denk aan scholing, duidelijke werkafspraken, handige communicatiemiddelen of praktische stappenplannen. De zorgteams gaan hier vervolgens zelf mee aan de slag.
Na zes maanden onderzoekt het projectteam wat de aanpak heeft opgeleverd. Werken de betrokkenen beter samen? En wat merken bewoners, zorgprofessionals en familieleden daarvan? De onderzoekers kijken onder andere naar veranderingen in gedragsproblemen bij bewoners, stress bij zorgverleners en naasten en het gebruik van zorg. Ook gaan ze met betrokkenen in gesprek over hun ervaringen.
Wat zijn de voornaamste (of voorlopige) resultaten?
Het onderzoek moet nog beginnen. Er zijn daarom nog geen resultaten beschikbaar.
Met dit project willen de onderzoekers duidelijk krijgen wat nodig is om bewegen een vaste plek te geven in het dagelijks leven van verpleeghuisbewoners met dementie. De inzichten gebruiken ze om praktische hulpmiddelen te ontwikkelen voor zorgteams, familieleden en vrijwilligers.
Het uiteindelijke doel is dat bewoners vaker kunnen bewegen op een manier die bij hen past. Op langere termijn kan dit bijdragen aan minder onrust, angst en somberheid bij bewoners. Ook kan een betere samenwerking zorgen voor meer werkplezier bij zorgprofessionals en minder belasting voor familieleden en vrijwilligers.
De kennis en hulpmiddelen blijven niet beperkt tot de deelnemende zorgorganisaties. Via een openbare online toolbox kunnen ook andere zorgorganisaties ermee aan de slag. Daarnaast deelt het projectteam de resultaten met beroepsverenigingen, regionale en landelijke netwerken en het onderwijs. Zo leren ook toekomstige zorgprofessionals hoe ze samen met familieleden en vrijwilligers bewegen kunnen stimuleren.
Projectpartners
Het project wordt mogelijk gemaakt door subsidie van ZonMw, vanuit de subsidieoproep Effect van interprofessioneel samenwerken op passende zorg.
Talmalectoraat Wonen, Welzijn en Zorg op hoge leeftijd