7 tips om duurzaam te genieten tijdens de feestdagen
Met de feestdagen voor de deur zetten tienduizenden fanatieke thuiskoks weer hun tanden in de vraag wat er op het menu moet komen te staan. Naast aandacht voor gezellig samenzijn en genieten, is er ook steeds meer aandacht voor duurzaam eten. Met deze 7 tips geeft Elena Cavagnaro, lector Sustainability in Hospitality and Tourism, je hét recept om je gasten op een heerlijk diner én een goed verhaal te trakteren.
Liever luisteren? Check onze podcast met Elena Cavagnaro en Maartje Nelissen over duurzaam eten.
De feestdagen: eten in overvloed
Je herkent het vast: zodra de kerstdagen in zicht komen en je familie of vrienden uitnodigt voor een feestelijk diner, ontkurk je ongemerkt de thuiskok in jezelf. Voor je het weet staan er pannen vol lekkers te pruttelen, haal je voor de zekerheid nog een derde fles wijn en leg je een extra dessert in de winkelwagen omdat het zo gezellig voelt. Maar aan het einde van de avond blijft er vaak meer over dan iedereen op kan.
Zonde, vindt ook lector Elena Cavagnaro. "Met ons lectoraat doen we onderzoek naar de vraag hoe we de gastvrijheidssector kunnen helpen meer waarde te creëren voor mens en milieu. Eén van de onderwerpen waar wij ons op focussen, is het verminderen van voedselverspilling. Samen met hotels, restaurants en cateraars kijken we zowel naar gedragsverandering als naar de mogelijkheden om een circulaire economie te creëren. De resultaten uit onze onderzoeken zijn uitstekend bruikbaar voor iedere enthousiaste thuiskok. Met deze 7 tips geniet je deze feestdagen heerlijk én duurzaam."
Tip 1 - Plan één menu voor iedereen
"Hoe meer gerechten je maakt, hoe groter de kans op verspilling", vertelt Elena. "Inventariseer daarom vooraf welke wensen er zijn. Is er iemand vegetarisch, veganistisch of zijn er gasten met allergieën? Kijk daarna op basis van je lijstje of je één gerecht kunt maken dat past bij al deze wensen. Maak je voor Eerste én Tweede kerstdag een gerecht? Kijk dan of je met de ingrediënten die je haalt de volgende dag een nieuw gerecht kunt maken. Vraag AI om mee te denken en laat je verrassen door onverwachte gerechten die passen bij al jullie voorkeuren."
Tip 2 - Kook 10 procent minder
Het is dé valkuil van iedere thuiskok bij feesten en partijen: de neiging om te veel te koken. “De horeca weet: minder is vaak precies genoeg”, weet Elena. “Gebruik als stelregel dat je voor 10 procent minder kookt dan het aantal gasten. Verwacht je tien mensen aan tafel? Kook dan voor negen. Dat scheelt geld, afwas, tijd en energie. Bovendien zit je niet al propvol nog vóór het dessert op tafel wordt gezet.”
Tip 3 - Kies voor kleinere borden
In restaurants doen ze het al veel langer: kleinere borden, lepels en schalen. Niet om minder gastvrij te zijn, maar juist met het tegenovergestelde doel. "Kleinere borden ogen sneller gevuld. Gasten scheppen rustiger op, maar je kunt wél uitnodigend zeggen: neem gerust nog een keer", legt Elena uit.
“Een klein bord of schaal ziet er feestelijk uit én het voorkomt dat je bord overvol raakt met eten dat je toch niet op krijgt."
Tip 4 - Mix ingrediënten pas op het laatste moment
Door een salade in de ochtends al te mengen, halveer je de houdbaarheid. Elena: "Mix ingrediënten pas op het laatste moment, als dat mogelijk is. Dan blijven ze verser, en je kunt beter afstemmen hoeveel je écht nodig hebt. Vraag ter plekke wie er trek heeft in salade en meng alleen die porties. Dit idee komt van Guusje van Tienhoven van Greendish, een van onze partners. Deze tip werkt voor vrijwel elk gerecht waarin saus, olie of verse groenten de hoofdrol spelen."
Tip 5 - Geef restjes een tweede leven
In de Italiaanse keuken is het hergebruiken van overgebleven gerechten verworden tot een kunstvorm.
"We zijn in Italië gek op de frittata: een omelet", lacht Elena. "Elke pasta kun je de dag erna omtoveren tot een heerlijke frittata. Bak de pasta met een beetje olie krokant in de pan en voeg ei toe. Zo simpel is het! Denk bij een overgebleven gerecht altijd: kan ik dit invriezen of hergebruiken? Van vleesgerechten tot soepen, van brood tot groente: vaak kun je er de dag er na iets nieuws én lekkers mee maken."
Tip 6 - Wil je nóg een stapje verder gaan? Kies plantaardig
In ieder gerecht dat je op tafel zet, schuilt niet alleen jouw noeste arbeid, maar ook de inzet en energie van een hele voedselketen. Van het verbouwen van ingrediënten tot transport en verwerking: bij elke stap komt CO₂ vrij. Vooral vleesproductie drukt zwaar op het klimaat. “Voor vlees is enorm veel water, land en energie nodig. Gooi je vlees weg, dan verspíl je niet alleen eten, maar ook de volledige keten aan arbeid en grondstoffen die daarvoor nodig was”, legt Elena uit. “Een plantaardige variant heeft een veel kleinere voetafdruk én brengt kleur op tafel. Denk aan rode bietencarpaccio in plaats van de originele carpaccio. Wil je toch vlees serveren? Kies dan voor kleinere porties en geef groente dezelfde aandacht als je andere gerechten.”
Tip 7 - Trakteer je gasten op een goed verhaal
Duurzaam genieten tijdens de feestdagen wordt nog leuker als je jouw verhaal deelt. "Vertel je gasten waarom je dit doet", benadrukt Elena. "Leg uit dat je iedereen vooraf vraagt wat hij of zij lust om verspilling te voorkomen. Dat maakt de sfeer niet belerend, maar juist warm en persoonlijk. En als bijkomend voordeel: jouw verhaal reist mee met je familieleden naar hun keukens. Zo heeft straks iedereen de smaak te pakken."
Heb jij de smaak te pakken?
Wil je meer weten over het onderzoek van Elena en haar lectoraat Sustainability in Hospitality and Tourism? Ga naar www.nhlstenden.com/podcast of beluister de podcast.
Lectoraat Sustainability in Hospitality and Tourism
