Sipke de Hoop is lector Weerbaarheid en Veiligheid: “We willen de samenleving in beweging krijgen”

Lege schappen, treinen die uitvielen en websites die op zwart gingen. Het waren gevolgen van de cyberhack bij Albert Heijn, de sabotages aan het spoor, het PHP-lek: recente voorbeelden van veiligheidsincidenten met grote maatschappelijke ontwrichting. “Veiligheid is helaas niet langer vanzelfsprekend.”

De veiligheidssituatie in de wereld verandert, ziet Sipke de Hoop, lector Weerbaarheid en Veiligheid bij NHL Stenden. “De strategische autonomie is in het geding. Europa en ons land worden ‘aangevallen’, bedreigd en gechanteerd. Door Rusland militair via hybride aanvallen, door China economisch en door de Verenigde Staten ideologisch.” Niet voor niets is een van de belangrijkste prioriteiten van de voorgestelde nieuwe EU-begroting mensen beschermen en paraatheid en weerbaarheid opbouwen.

De vraag is niet alleen hoe Nederland en Europa zich tegen dreigingen kunnen beschermen, maar ook hoe de samenleving ermee omgaat als er iets misgaat. Hoe blijven organisaties functioneren tijdens een crisis? Hoe herkennen burgers desinformatie? En hoe kunnen overheden, bedrijven en inwoners elkaar versterken wanneer de druk toeneemt?

Weerbaarheid

Uit onderzoek van het Rode Kruis blijkt dat Nederlanders nog altijd slecht zijn voorbereid op een noodsituatie. “De samenleving is er steeds meer mee bezig, maar het moet en kan veel beter”, zegt Sipke. Het doel van zijn lectoraat Weerbaarheid en Veiligheid is om kennis en onderzoek te vertalen naar concrete handvatten waarmee organisaties en burgers hun bewustzijn, voorbereiding en handelingsvermogen kunnen vergroten. “We willen de samenleving in beweging krijgen.”

Onder leiding van Sipke onderzoekt het lectoraat wat gemeenschappen weerbaar(der) maakt. Zo bieden de manier waarop Oekraïense organisaties en inwoners omgaan met oorlogsdreiging, de maatschappelijke voorbereiding in Finland en de aanpak van desinformatie in Estland waardevolle inzichten. Ook kijkt het lectoraat naar hoe Spanje en Portugal omgingen met de grote stroomuitval en welke lessen daar voor (Noord-)Nederland uit geleerd kunnen worden.

Wat werkte goed tijdens deze crises? Waar liepen landen, gemeenschappen en/of organisaties tegenaan? En welke aanpak helpt om bij een volgende crisis sneller en beter te handelen?

Het lectoraat werkt samen met onder meer ministeries, provincies, gemeenten, veiligheidsregio’s, het bedrijfsleven, kennisinstellingen en Defensie. Binnen de Veiligheidscampus brengt het partijen bij elkaar om kennis te ontwikkelen en gezamenlijk aan actuele veiligheidsvraagstukken te werken.

Naast lector is Sipke ook kwartiermaker van de Veiligheidscampus in Assen. Hij draagt daarmee bij aan de verdere ontwikkeling van de samenwerking tussen partijen in het veiligheidsdomein en wil binnen de campus een onderzoeks- en expertisecentrum inrichten.

Onderwijs, onderzoek en werkveld

Binnen het lectoraat Weerbaarheid en Veiligheid spelen ook studenten een rol. Zij kunnen in multidisciplinaire teams praktijkopdrachten uitvoeren voor organisaties en bedrijven. Zo komen onderwijs, onderzoek en het werkveld samen en ontstaat ruimte om nieuwe kennis direct in de praktijk te toetsen.

Zo staan onderzoeken in Sneek en Assen op de rol. “Stel de stroom valt uit in Assen: wat gaan we dan doen? We gaan de wijken in en op onderzoek uit. Wat betekent een stroomstoring voor de inwoners? Praktisch, maar ook mentaal. Hoe kunnen we elkaar dan helpen? En stel als het voor heel lang is en het om een nog groter gebied gaat: wat dan? Daar moeten we ons als samenleving op voorbereiden.”

Met het lectoraat wil NHL Stenden bijdragen aan een samenleving die niet alleen begrijpt welke dreigingen er zijn, maar ook weet wat zij kan doen. Door onderzoek, educatie en samenwerking te verbinden, wil het lectoraat de maatschappelijke weerbaarheid in Noord-Nederland versterken.