Future Proof Nurses: simulerend naar de verpleegkundige van de toekomst

De gezondheidszorg komt meer onder druk te staan wat de instroom van nieuwe en goed toegeruste verpleegkundigen bemoeilijkt. Om dit te kunnen tackelen wordt digitaal simulatie onderwijs ingezet waarbij studenten realistische verpleegkundige beroepssituaties oefenen en ervaren ze hoe het is om bepaalde aandoeningen te hebben. Daardoor gaan studenten beter voorbereid op stages, kunnen ze [onbeperkt] real-life situaties oefenen in een veilige setting en fouten maken zonder dat het gevolgen heeft voor de patiënt.

Wat is de aanleiding voor het project?

De uitstroom van pas afgestudeerde verpleegkundigen is hoog door de werkdruk en de negatieve sfeer die daarmee gepaard gaat. Dit werkt door naar het onderwijs: er is een tekort aan stagebegeleiders en stageplaatsen, wat de instroom van nieuwe en goed toegeruste verpleegkundigen bemoeilijkt.

In 2021 zijn daarom gesprekken gevoerd met bijna alle Friese zorginstellingen om te achterhalen wat studenten nodig hebben om toekomstbestendig opgeleid te worden. Daaruit kwam naar voren dat studenten: onvoldoende beeld hebben van de daadwerkelijke professionele context, onvoldoende beeld hebben van de doelgroep, moeite hebben met communicatieve vaardigheden en onvoldoende voorbereid zijn op acute situaties en dan niet weten hoe te handelen ondanks dat ze dit binnen de schoolsetting wel hebben geleerd. Op basis van de behoefte vanuit het werkveld zijn er een aantal digitale simulaties aangekocht. Deze zijn eerst op kleine schaal getest met docenten en hbo-v studenten evenals met diverse praktijkinstellingen.

Welk probleem lost het project op?

Binnen het onderwijs wordt meerwaarde geconstateerd op verschillende vlakken doordat studenten beter worden voorbereid op stages, [onbeperkt] real-life situaties kunnen oefenen in een veilige setting, fouten kunnen maken zonder dat het gevolgen heeft voor de patiënt en eerder in de opleiding ervaren wat het verpleegkundig beroep behelst. Belangrijkste daarbij is dat studenten en de praktijk actief meewerken aan het identificeren van het leerpotentieel van deze simulaties door praktijksituaties en leervragen op te halen.

Naast de meerwaarde voor de professionele ontwikkeling gaat digitaal simulatieleren tevens gepaard met een enorm enthousiasme. Dat is voor [toekomstig] zorgprofessionals in het bijzonder een meerwaarde, omdat het leren werken met technologische toepassingen en het ontwikkelen van competenties om dat daadwerkelijk in de praktijk te brengen een uitdaging is. Daarmee werken digitale simulaties als een katalysator om de inzet van technologie in de zorg te stimuleren

Wie is het projectteam?

Sarah Walburg (projectleider)
Laura Vuijk
Charlotte Manning
Daniël Brinckmann
Esther Rolf
Gijs Terlouw, associate lector
Job van 't Veer, lector
Petra Huizenga-de Jong
Daphne Niewijk
Elles Kooij (projectadministratie)
Johannes Smids (studentlid)

Projectaanpak

Onder andere door vanuit ontwerpgericht onderzoek studenten in de praktijk actief op zoek te laten gaan naar situaties waar [student] verpleegkundigen tegenaanlopen. Onder andere: wat zijn moeilijke situaties waar ze zich niet goed (genoeg) op voorbereid voelden? Wat zijn ervaringen die ze vooraf nooit hadden voorzien? Dergelijke vragen vormen de basis voor co-creatieve ontwerpsessies waarin deze vragen uitgediept worden, vanuit verschillende perspectieven belicht en ontleed worden, om vervolgens de basis te vormen voor het ontwikkelen van nieuwe scenario’s en content om die daarna in te zetten en op effectiviteit te kunnen onderzoeken.

Het mooie is dat studenten van alle niveaus kunnen samenwerken, van associate degree niveau tot aan masterniveau. Dit heeft impact op het leerproces van studenten maar ook de docenten en de [praktijk]begeleiders. Daarnaast wordt onderzocht waar in het onderwijs digitale simulaties van meerwaarde kunnen zijn en ingezet kunnen worden om daarmee toekomstig verpleegkundigen nog beter voor te bereiden.

Voornaamste (of voorlopige) resultaten

Media output

ICT & Health:
Simulatieleren als brug naar ICT in de zorg
Leeuwarder Courant:
Future proof nurses: een virtuele patiënt verzorgen
Friesch Dagblad:
Gaat het meneer Veldman? Een bijna-echt ziekenhuis in de klas
Frisius MC (voorheen MCL) magazine:
Virtual reality is realiteit

Future Proof Nurses werd genomineerd voor de Nederlandse Onderwijspremie voor mbo en hbo 2023 en won de eerste prijs.

Future Proof Nurses Day 2025

Op maandag 12 mei kwamen zorgprofessionals, docenten en onderzoekers samen tijdens de allereerste Future Proof Nurses Day. Een middag vol innovatie, inspiratie én actie.

Hoe maken we verpleegkundig onderwijs future proof? Met digitale simulaties zoals VR en AI! Keynote-spreker Gijs Terlouw liet zien hoe je met technologie echte ervaring kunt (s)timuleren. Daarna gingen deelnemers zelf aan de slag in workshops: van VR-brillen op tot sparren over AI in de lespraktijk.

De dag eindigde met een energieke borrel vol goede gesprekken. Over onderwijs dat aansluit bij de praktijk. Over technologie mét oog voor de mens. En vooral: over de toekomst van verpleegkundigen die we vandaag al vormgeven.

Bekijk de foto’s en lees de verschillende presentatie nog eens na:

Opname keynote Gijs Terlouw

Liever luisteren in plaats van lezen? Sarah Walburg vertelde op de radio bij Omrop Fryslan over de FPN day (vanaf minuut 54). Heb je wat langer de tijd? Beluister dan de podcastaflevering van NHL Stenden onderzoekt, waarin Job van 't Veer en Sarah Walburg ingaan op 'hoe VR-brillen, hologrammen en virtuele patiënten studenten helpen om veilig te oefenen. Geen echte gevolgen bij beginnersfouten, wél meer zelfvertrouwen in de praktijk'.

We kijken terug op een dag die smaakt naar meer. Op naar de volgende stap!

Nieuw: de FPN podcast

Onlangs is de Future Proof Nurses podcast gelanceerd! De eerste drie afleveringen staan online en er zit meer aan te komen!

Bekijk hieronder de aftermovie van de FPN day!

Projectpartners

Dit project is mede mogelijk gemaakt door financiering van het Nationaal Regieorgaan Onderwijsonderzoek.

Future Proof Nurses: verpleegkundigen opleiden middels simulaties | Onderwijskennis

Publicaties

Veer, J.T.B. & Tuil, C. (2023, 2 juni). Using Virtual Reality to Train Healthcare Professionals That Support Patients With Swallowing Problems. Supporting Health by Tech, Enschede [pp. 68].

Walburg, S. (2022). Kwaliteit in het onderwijs. V&VN Inspiratie vakblad voor longverpleegkundigen, 2022 (1), 14-15.

Future Proof Nurses: verpleegkundigen opleiden middels simulaties | Onderwijskennis

De meest actuele onderwijsontwikkelingen uit dit project vindt u op de website onderwijskennis.