Steeds meer mensen met een psychische kwetsbaarheid wonen en herstellen midden in de samenleving. Familie, vrienden en andere naasten spelen daarbij vaak een belangrijke rol. Binnen DEN-GGZ, voluit Deskundig en Nabij in de GGZ, onderzoeken cliënten, naasten, onderzoekers en zorgprofessionals hoe zij daarin beter kunnen samenwerken. Ook onderzoekt het project hoe verpleegkundige en verzorgende professionals deze samenwerking kunnen ondersteunen. Zo draagt DEN-GGZ bij aan herstelgerichte zorg die aansluit bij het dagelijks leven.
Wat is de aanleiding voor het project?
De zorg voor mensen met een psychische kwetsbaarheid verandert. Opnames worden korter en ondersteuning vindt vaker plaats in de eigen leefomgeving. Herstel betekent daarbij meer dan het verminderen van psychische klachten. Het gaat ook over relaties, zelf keuzes kunnen maken, deelnemen aan de samenleving en een betekenisvol leven leiden.
Deze ontwikkeling heeft ook gevolgen voor naasten. Zij spelen vaak een belangrijke rol bij het herstel, maar kunnen hierdoor zwaar worden belast. Ook voelen zij zich niet altijd voldoende betrokken of ondersteund. Tegelijkertijd missen verpleegkundige en verzorgende professionals onderbouwde, praktisch toepasbare manieren om goed samen te werken met cliënten en hun naasten.
Daarom onderzoekt DEN-GGZ hoe de samenwerking tussen cliënt, naaste en professional kan worden versterkt. De kennis uit het onderzoek wordt vertaald naar praktische interventies voor herstelgerichte zorg, met aandacht voor de eigen regie van mensen met een psychische kwetsbaarheid en hun naasten.
Wie is het projectteam?
DEN-GGZ wordt gecoördineerd vanuit het lectoraat Zorg & Innovatie in de Psychiatrie van NHL Stenden Hogeschool. Projectleider is dr. Sonja Kuipers. Vanuit NHL Stenden zijn onder anderen lector Nynke Boonstra en associate lector Kor Spoelstra betrokken. Zij werken samen met onderzoekers, verpleegkundigen en verzorgende professionals, ervaringsdeskundigen, familie-ervaringsdeskundigen en vertegenwoordigers van zorg-, onderwijs- en naastenorganisaties.
Ook studenten maken deel uit van de onderzoekslijn. Bachelor- en masterstudenten krijgen begeleiding bij onderzoek en werken aan opdrachten rond concrete vraagstukken uit de praktijk. Een landelijk leernetwerk verbindt daarbij onderwijs, onderzoek en de dagelijkse GGZ-praktijk.
Hoe pakt het projectteam dat aan?
DEN-GGZ bekijkt het vraagstuk vanuit drie perspectieven: dat van mensen met een psychische kwetsbaarheid, hun naasten en verpleegkundige en verzorgende professionals. Het project onderzoekt wat mensen nodig hebben voor hun herstel, welke rol naasten daarin spelen en wat professionals nodig hebben om de samenwerking goed te ondersteunen.
Cliënten, naasten en professionals zijn gedurende het hele onderzoek actief betrokken. Ze denken mee over onderzoeksvragen, dataverzameling en analyse. Ook werken ze mee aan de ontwikkeling en het testen van interventies.
De opgedane kennis komt samen in een landelijk leernetwerk. Daar worden herstelgerichte, verpleegkundig geleide interventies ontwikkeld en getest in verschillende situaties. Van acute tot niet-acute zorg en van klinische zorg tot ondersteuning thuis. Zo ontstaan interventies die aansluiten bij de zorgpraktijk én bij het dagelijks leven van cliënten en hun naasten.
Wat zijn de voornaamste resultaten?
DEN-GGZ is in 2026 gestart. Definitieve resultaten zijn er daarom nog niet. De komende vier jaar levert het project nieuwe kennis op over wat mensen met een psychische kwetsbaarheid nodig hebben voor hun herstel, wat naasten ervaren en nodig hebben en welke rol verpleegkundige en verzorgende professionals spelen in de samenwerking tussen cliënt, naaste en professional.
Het project vertaalt deze kennis naar verpleegkundig geleide interventies en praktische hulpmiddelen voor zorg en onderwijs. Daarnaast bouwt DEN-GGZ aan een duurzaam landelijk leernetwerk waarin cliënten, naasten, professionals, onderwijs en onderzoek samen leren en ontwikkelen.
DEN-GGZ wil zo bijdragen aan zorg die persoonlijk, sociaal en klinisch herstel ondersteunt. Zorg die mensen helpt om zelf regie te voeren en deel te nemen aan de samenleving, met aandacht voor de mensen om hen heen. Tegelijkertijd versterkt het project de positie van verpleegkundige en verzorgende professionals binnen herstelgerichte zorg en de samenwerking tussen cliënt, naaste en professional.
Wie zijn de projectpartners?
DEN-GGZ wordt gecoördineerd door NHL Stenden Hogeschool. De projectpartners zijn:
- Hanze
- GGZ Drenthe
- KieN VIP
- Eleos/KICG
- GGZ-VS
- Ypsilon
- BovenJan
- De HerstelFries
- Stichting Familievertrouwenspersonen
- VNN
Ook ervaringsdeskundigen en vertegenwoordigers van cliënten en naasten zijn bij het project betrokken.
Het project wordt mogelijk gemaakt door ZonMw.
Lectoraat Zorg & Innovatie in de Psychiatrie