Recyclegedrag stimuleren
Wat doe je met het statiegeldflesje of -blikje dat je in de kantine koopt, als er geen inzamelpunt is? De kans is groot dat je het in de prullenbak gooit. Maar wat gebeurt er als we wél een inzamelpunt toevoegen? In dit project is onderzocht hoe gedragsverandering kan worden bereikt met behulp van nudging, waarbij de NHL Stenden-kantine is ingezet als living lab.
Wat is de aanleiding voor het project?
Een observatie in de kantine liet zien dat studenten en medewerkers statiegeldblikjes na consumptie vaak in de prullenbak gooien. Uit gesprekken bleek dat de meeste bezoekers van de kantine zich er niet van bewust waren dat blikjes sinds de nieuwe wetgeving van januari 2024 ook statiegeld hebben en dus ingeleverd moeten worden in plaats van weggegooid. Extra inspanningen waren daarom nodig om recyclegedrag onder kantinegasten te stimuleren.
De afwezigheid van een apart inzamelpunt voor statiegeld zorgde ervoor dat gasten niet wisten dat blikjes teruggebracht moesten worden in plaats van ze bij het restafval te gooien. Het probleem lag dus niet zozeer bij de bereidheid van de kantinebezoekers om de blikjes te recyclen. Na het testen van verschillende ontwerpen voor statiegeldinzamelpunten, zijn op basis van de resultaten nieuwe inzamelpunten in de kantine geplaatst. Hierdoor gingen gasten statiegeldblikjes consequenter scheiden. Door een nieuwe optie toe te voegen, ook wel nudging genoemd, aan de bestaande afvalopstelling in de kantine, kunnen gasten nu een beter geïnformeerde keuze maken.
Wat zijn de voornaamste (of voorlopige) resultaten?
Uit de verschillende ontwerpen van statiegeldinzamelpunten bleek dat een krat het meest succesvol was. Bijna 90 procent van de blikjes werd ingeleverd en er was geen sprake meer van vervuiling van het recycleafval, in tegenstelling tot het afvalbak-vormige inzamelpunt. Het onderzoek laat zien dat het ontwerp van een statiegeldinzamelpunt dus bepalend is voor het succes van de nudge.
Daarnaast heeft dit project geleid tot de plaatsing van Reverse Vending Machines (RVM’s) op de NHL Stenden-campus in Leeuwarden, met dank aan Statiegeld Nederland. Hier kunnen studenten en medewerkers flessen en blikjes inleveren en het statiegeld terugkrijgen via Tikkie of doneren aan de Waddenvereniging. De machines zijn een groot succes. In Leeuwarden worden wekelijks meer dan 200 flessen en blikjes ingeleverd. Hiermee dragen we bij aan het sluiten van de kringloop voor aluminium en plastic verpakkingen, doordat al het ingezamelde materiaal wordt gebruikt om nieuwe flessen en blikjes van te maken.
Wie is het projectteam?
De NHL Stenden Hospitality Group (NHG), specifiek de kantineafdeling, fungeerde als living lab voor dit onderzoek. De samenwerking met facilitair medewerkers en studenten was essentieel voor de dataverzameling en het testen van de nudge. Studenten die in de kantine werken, waren betrokken bij het testen van verbale aanwijzingen. Tot slot ondersteunde dr. Elena Cavagnaro het project en is zij mede-auteur van het onderzoeksartikel.
