Ook Antsje (74) moet in de WhatsApp-groep kunnen: bij NHL Stenden smelten zorg en technologie samen
Apps, online contact met de huisarts of sensoren in je woning; de zorg wordt steeds digitaler. Maar juist de groep met de meeste zorgvragen - de ouderen - blijven achter in hun digitale vaardigheden, vertelt Job van ’t Veer, lector aan NHL Stenden in Leeuwarden. "Die kloof willen we dichten."
Zorg en technologie elkaar de hand laten geven. Dat is wat het lectoraat van NHL Stenden voor ogen heeft. Ouderen, ziekenhuispatiënten, jongeren die thuis hulp nodig hebben; het lectoraat legt de loep boven allerlei doelgroepen. "De uitdaging zit vaak niet in de technologie, maar in hoe je die bij de juiste mensen kunt krijgen", zegt Job van ’t Veer (50). Hij is lector van het lectoraat Digitale innovatie in Zorg & Welzijn bij NHL Stenden.
Digitale kloof dichten
Het team bestaat uit zo’n vijftien personen, onder wie docenten-onderzoekers en promovendi. Samen met de praktijk onderzoeken ze hoe je digitale toepassingen ontwikkelt die iedereen gemakkelijk kan gebruiken. Belangrijk is dat mensen meer zelfredzaam worden en zorgprofessionals het iets minder druk krijgen. "Met die kennis kunnen bijvoorbeeld MKB-bedrijven zorgen voor doorontwikkeling en hun producten verbeteren. Zo helpen we elkaar."
Ouderen of kwetsbare mensen zijn meestal minder vaardig met smartphones, computers en internet. Met het project ‘Digitaal Wiis’ kijkt NHL Stenden naar wat bepaalde doelgroepen graag doen. In de moestuin bezig zijn, een wandeling maken, en ander activiteiten. Samen met buurtbewoners, sociaal werkers en studenten probeert ze zo’n activiteit digitaal leuker te maken. "Juist ouderen blijven achter met hun digitale vaardigheden, terwijl de zorg steeds meer die kant op gaat. Dat blijkt ook uit het onderzoek naar ‘Digitale geletterdheid’, wat we samen met Planbureau Fryslân hebben gedaan", zegt Van ’t Veer. "Die digitale kloof willen wij dichten."
Tegelijkertijd moet je de technologie ook zo gemakkelijk maken, dat elke doelgroep er mee overweg kan, zegt hij. "Zo testen we momenteel een digitale zelfredzaamheidscan - een tool ontwikkeld door het Friese ICT-bedrijf Lable. Dit doen we bewust met een panel van mensen op hogere leeftijd."
Van 't Veer in gesprek met het MKB en zorgverleners - Foto: Jaspar Moulijn
Antsje wil in WhatsApp-groep
In Sneek kunnen mensen met beginnende dementie met hun partner naar het Odensehuis voor allerlei sociale activiteiten. De deelnemers zitten echter ook in een levendige WhatsAppgroep. "Daar gaat het sociale contact verder, met het delen van verhalen en foto’s, noem maar op", zegt Van ’t Veer. "Maar hoe krijgen we Antsje van 74 uit Sneek nu ook in die groep? Ze is digitaal niet zo vaardig, maar zou als mantelzorger van haar man graag onderdeel van die groep zijn."
Het lectoraat onderzoekt hoe zo’n persoon er toch bij kan worden betrokken. Een digitale cursus? Nee, zegt Van ’t Veer. "Daar wordt Antsje alleen maar onzeker van. Je moet voor die tijd al iets doen. Sluit eerst aan bij de interesses die iemand al heeft. Als Antsje ervaart wat je allemaal met Whatsapp en Facebook kan, dan ontstaat de digitale interesse vanzelf. Dan heeft een cursus DigiVitaler daarna ook veel meer effect."
“Technologie en sociale innovatie moeten hand in hand gaan”- An original view by our lector Job van ’t Veer
Kennis doorspelen aan studenten
Verder staat Van ’t Veer in nauw contact met de zorg- en welzijnsopleidingen van NHL Stenden. Zo zijn er hebben innovatielabs; werkplaatsen waar onder meer ziekenhuizen aan meedoen. Daar werken studenten, docenten en zorgprofessionals samen aan vraagstukken die op de werkvloer leven. Zo stimuleert het lectoraat innovatie in de praktijk. "Op deze manier kunnen ze bij de opleidingen de lesstof aanpassen op wat er speelt. Zo weten studenten daarop in te spelen bij de hulpbehoevenden en helpen we het werkveld om vernieuwende dingen te doen", zegt de lector. "Vandaar het credo: digitale innovatie is sociale innovatie."
Lectoraat Digitale Innovatie in Zorg en Welzijn
