Media Investigation Lab

Het doel van het Media Investigation Lab is om samen mis- en desinformatie te ontmaskeren en zo digitale geletterdheid, kritisch denken en nieuwswijsheid te versterken.

Projectleider

Anke Vellenga

Looptijd

september 2025 t/m heden

Domeinen

Communicatie, Media en Design

Hoe vaak twijfel jij of de informatie die jij voorbij ziet komen op jouw tijdlijn wel klopt? Het Media Investigation Lab (MIL) is een innovatieve leeromgeving waar studenten, docenten en mediaprofessionals en experts samenwerken aan het onderzoeken, herkennen en bestrijden van mis- en desinformatie. Met OSINT en journalistieke onderzoeksmethoden analyseren ze deepfakes, nepnieuws en sociale media. Zo versterken ze digitale geletterdheid, kritisch denken en nieuwswijsheid: vaardigheden die onmisbaar zijn in een tijd van online manipulatie en informatie-overload.

Wat is de aanleiding voor het project?

Online media spelen een steeds grotere rol in hoe we de wereld begrijpen. Maar met de opkomst van deepfakes, AI en algoritmisch gestuurde content groeit ook de kans op misleiding, verwarring en polarisatie. Het MIL is opgericht als antwoord op deze urgente maatschappelijke uitdaging.

Het lab onderzoekt hoe des- en misinformatie zich verspreidt via platforms als TikTok, Instagram en X. Denk aan AI-beelden die protesten manipuleren, of video’s die subtiel nepnieuws verspreiden via trending formats. Door deze processen zichtbaar te maken en kritisch te analyseren, draagt het MIL bij aan mediawijsheid, journalistieke innovatie en democratische weerbaarheid.

Projectteam

Anke Vellenga
Deike Schulz
Abram Kleijweg
Nynke Janna Borsje
Konstantin Brehm

Daarnaast wordt het team ondersteund door studenten van de Academie Media, Commercie & Ondernemerschap. Het Media Investigation Lab is een initiatief van het lectoraat Organisations and Social Media en werkt nauw samen met de leergemeenschap Click-check-control van het lectoraat Cybersafety (Thorbecke Academie).

Externe partners zijn Media Innovatie Campus Friesland (MICA), Bellingcat, Mediahuis Noord, DiBu Fryslân, Howest Hogeschool, Politécnico de Leiria, Technological University of the Shannon en Universidad de Burgos.

Projectaanpak

Het MIL is een living lab waar leren, onderzoek, expertise en praktijk samenkomt. Door de integratie van real-life casuïstiek, open source onderzoeksmethoden en interdisciplinaire samenwerking ontstaat een praktijkgerichte en betekenisvolle leeromgeving waarin studenten niet alleen vaardigheden ontwikkelen, maar ook maatschappelijke impact genereren. Deze aanpak stimuleert eigenaarschap, nieuwsgierigheid en een onderzoekende houding—competenties die essentieel zijn in een digitaal tijdperk van informatie-overload, kunstmatige intelligentie en polarisatie.

Opbrengsten en resultaten

Naast het living lab krijgt digitale geletterdheid een structurele inbedding binnen bestaande lesprogramma's zodat alle studenten van de Academie Media, Commercie & Ondernemerschap deze belangrijke vaardigheden ontwikkelen. Docenten van de academie krijgen training om binnen hun eigen opleiding lesprogramma's te ontwikkelen en uitvoeren. Hiervoor wordt een leerlijn, onderwijsmateriaal en een toolbox ontwikkelt.

Het living lab fungeert als een kennisversnellingspunt binnen en buiten de hogeschool. Door de samenwerking met partners als MICA, Bellingcat, experts en lokale (nieuws)organisaties ontstaat een netwerk waarin kennisontwikkeling en -verspreiding structureel worden geborgd. Concreet betekent dit dat deelnemers van het lab werken aan vraagstukken van mediabedrijven. Ook worden er factcheckmarathons, workshops en gastcolleges georganiseerd voor een breder publiek. Zo draagt het MIL bij aan een weerbare, geïnformeerde samenleving, met het hbo als actieve kennispartner in het publieke domein.