De rol van de Verpleegkundig Specialist in de wijk
In de wijkzorg krijgen cliënten vaak te maken met veel verschillende zorgverleners: van verzorgenden tot verpleegkundigen en van huisartsen tot andere specialisten. Deze versnippering leidt tot een gebrek aan continuïteit in de zorg, wat door zorgontvangers als een van de belangrijkste knelpunten wordt ervaren. Daarom is het belangrijk dat er een zorgprofessional is die breed inzetbaar is en verschillende taken op zich kan nemen, iemand die verpleegkundige én medische zorg kan combineren. De Verpleegkundig Specialist (VS) kan deze verbindende rol vervullen.
Hoewel de inzet van de VS binnen de thuiszorg nog relatief nieuw is en het aantal werkzame VS in de wijkzorg momenteel beperkt blijft, groeit dit aantal gestaag. Zowel op regionaal als landelijk niveau wordt deze ontwikkeling gestimuleerd. Binnen het Talmalectoraat vormt de ontwikkeling rondom de rol van de Verpleegkundig Specialist het centrale thema van het promotieonderzoek van Sanne Smulders.
Vanuit haar promotieonderzoek kijkt Smulders naar de professionele ontwikkeling van de Verpleegkundig Specialist door de huidige en toekomstige rol van de VS in de thuiszorg te onderzoeken. Dit doet zij door te kijken naar hoe de VS op dit moment in de wijk werkt, wat daarbij komt kijken en hoe de rol verder kan worden ingevuld. Het doel is om inzicht te krijgen in de verantwoordelijkheden van de VS en om hun professionele identiteit duidelijker te maken. Deze kennis is belangrijk voor de verdere ontwikkeling van de zorg én voor de manier waarop de VS binnen zorgteams wordt gezien en gewaardeerd.
Wat is de aanleiding voor het project?
De vergrijzing neemt wereldwijd toe en ook in Nederland blijft dit niet zonder gevolgen. Ouderen blijven steeds langer thuis wonen, terwijl het aantal jonge mensen dat in de zorg werkt afneemt. Zeker in de wijkgerichte, - en thuiszorg leidt dit tot flinke druk op de zorgcapaciteit. Bovendien wordt de zorg steeds complexer. Om de zorg goed, veilig en betaalbaar te houden, moeten we anders gaan organiseren.
De inzet van Verpleegkundig Specialisten kan hiervoor een uitkomst bieden. Zij zijn in staat om medische en verpleegkundige zorg te combineren, wat zorgt voor meer samenhang en continuïteit in de zorg voor mensen die thuis wonen. Tot nu toe is nog weinig onderzoek gedaan naar hoe deze rol er precies uitziet in de praktijk en welke taken en verantwoordelijkheden daarbij horen. Nog onbekend is hoe deze rol bijdraagt aan de professionele ontwikkeling van de VS zelf. Precies op deze vragen richt zich het promotieonderzoek.
Wie is het projectteam?
Sanne Smulders, promovenda
Evelyn Finnema, promotor
Nynke Boonstra, 2e promotor
Dr. Amber Boskma, co-promotor
Sanne Smulders is als docent-onderzoeker verbonden aan de HBO-V opleiding van NHL Stenden Hogeschool in Leeuwarden. Studenten van deze opleiding worden actief betrokken bij het onderzoek, onder meer via onderwijs waarin de uitkomsten en inzichten gedeeld worden.
Daarnaast maakt het project deel uit van de Academische Werkplaats Wijkverpleging-Noord, waar zowel studenten als docenten aan deelnemen. Dit is een samenwerkingsverband van zorgorganisaties, mbo- en hbo-opleidingen, patiëntenorganisaties en onderzoekers in Noord-Nederland. Deze werkplaats wordt mede mogelijk gemaakt door ZonMw.
Hoe pakt het projectteam dat aan?
Sanne volgt haar promotietraject aan de Graduate School for Medical Sciences van de Rijksuniversiteit Groningen en het Universitair Medisch Centrum Groningen. Ze volgt hierin diverse cursussen en voert regelmatig ontwikkelgesprekken met haar begeleiders. Via de Academische Werkplaats is er een directe verbinding met de praktijk, wat zorgt voor een goede afstemming en uitwisseling van kennis.
De hoofdverantwoordelijke voor de Academische Werkplaats Wijkverpleging-Noord is prof. dr. Evelyn Finnema, waardoor een korte lijn bestaat tussen afstemming binnen de werkplaats en dit promotietraject.
Wat zijn de voornaamste (of voorlopige) resultaten?
Het eerste deelonderzoek is afgerond. Hierin is onderzocht hoe de huidige rol van de VS in de wijk eruitziet. Dit is gedaan aan de hand van focusgroepen met 27 Verpleegkundig Specialisten. De resultaten geven een beeld van de kerntaken, rolkenmerken en de manier waarop VS hun werk in de praktijk ervaren.
Daarnaast wordt er gewerkt aan twee vervolgonderzoeken:
- Een Scoping Review, waarin bestaande literatuur over de rol van de VS in de wijkzorg wordt samengebracht om zicht te krijgen op hoe deze rol zich ontwikkelt.
- Een Delphi-studie, waarmee wordt toegewerkt naar een gedeelde visie op de rol van de VS in de wijk. Dit onderzoek vindt plaats in samenwerking met de beroepsvereniging V&VN VS.
Ook interessant om te lezen:
De spotlight op de rol van de verpleegkundig specialist in de wijk - blog door Sanne Smulders
Projectpartners
