Systemic Design

Over het lectoraat Systemic Design

Het lectoraat Systemic Design onderzoekt hoe ontwerpgericht handelen en systeemdenken kunnen bijdragen aan het aanpakken van complexe maatschappelijke vraagstukken. We ontwikkelen en onderzoeken kennis, ontwerpprincipes en methoden waarmee professionals, organisaties en netwerken kunnen bijdragen aan duurzame maatschappelijke verandering. Daarbij kijken we niet alleen naar concrete oplossingen, maar ook naar de manier waarop deze worden ontwikkeld, in de praktijk worden beproefd en kunnen bijdragen aan bredere maatschappelijke transities.

Het lectoraat maakt deel uit van de onderzoeksgroep Design Based Education & Innovation (DBEI) van NHL Stenden. Deze onderzoeksgroep onderzoekt hoe ontwerpgericht handelen kan worden ontwikkeld, toegepast en versterkt in onderwijs en beroepspraktijk. Binnen deze onderzoeksgroep richt Systemic Design zich op de toepassing van ontwerpgericht handelen in complexe maatschappelijke en organisatorische veranderprocessen.

Waarom Systemic Design?

Maatschappelijke vraagstukken op het gebied van duurzaamheid, energie, gezondheid, leefomgeving en regionale ontwikkeling worden steeds complexer en sterker met elkaar verweven. Deze vraagstukken kunnen niet worden opgelost met één technologische innovatie, organisatie of beleidsmaatregel. Ze vragen om samenhangende veranderingen in technologie, gedrag, samenwerking, organisaties en regelgeving.

Systemic Design combineert ontwerpgericht handelen met systeemdenken. Deze benadering helpt om complexe vraagstukken vanuit verschillende perspectieven te begrijpen, mogelijke oplossingen te ontwikkelen en de samenhang tussen verschillende veranderingen zichtbaar te maken. Daarbij gaat het niet alleen om het ontwerpen van afzonderlijke producten, diensten of werkwijzen, maar ook om de manier waarop deze functioneren binnen organisaties, netwerken en bredere maatschappelijke systemen.

Het lectoraat onderzoekt hoe ontwerpinterventies kunnen bijdragen aan verandering, hoe hiermee in de praktijk kan worden geëxperimenteerd en welke omstandigheden nodig zijn om resultaten breder te laten doorwerken. Zo ontwikkelen we kennis die professionals en organisaties helpt om gerichter en effectiever bij te dragen aan duurzame maatschappelijke transities.

Onderzoeksfocus

Het lectoraat werkt vanuit drie samenhangende onderzoeksgebieden, gebaseerd op een multilevel ontwerpperspectief.

1. Ontwerpinterventies en ontwerpmethoden

Hoe kunnen concrete ontwerpinterventies bijdragen aan maatschappelijke verandering?

Binnen dit onderzoeksgebied onderzoeken we welke ontwerpprincipes, methoden en interventies effectief kunnen zijn bij complexe maatschappelijke vraagstukken. Daarbij gaat het bijvoorbeeld om nieuwe producten, diensten, werkprocessen, samenwerkingsvormen en organisatorische innovaties.

We onderzoeken hoe verschillende interventies elkaar kunnen versterken en hoe veranderingen op verschillende systeemniveaus met elkaar samenhangen. Daarbij bouwen we voort op bestaande kennis over onder meer Multilevel Design, Circular Design en System Innovation Processes.

2. Living Labs en andere experimenteeromgevingen

Hoe kunnen nieuwe oplossingen in de praktijk worden ontwikkeld, beproefd en verbeterd?

Het lectoraat onderzoekt hoe Living Labs en andere experimenteeromgevingen kunnen bijdragen aan maatschappelijke transities.

In deze omgevingen werken onderzoekers, professionals, bedrijven, overheden en andere betrokkenen samen aan concrete vraagstukken. We onderzoeken welke vormen van samenwerking, organisatie en gezamenlijk leren bijdragen aan effectieve experimenten. Daarbij besteden we bijzondere aandacht aan de vraag hoe lokale experimenten kunnen bijdragen aan bredere en blijvende maatschappelijke verandering.

3. Innovatie-ecosystemen en netwerken

Maatschappelijke verandering vindt plaats binnen complexe netwerken van bedrijven, overheden, kennisinstellingen, maatschappelijke organisaties en burgers. De mogelijkheden om nieuwe oplossingen te ontwikkelen en toe te passen, worden beïnvloed door onder meer samenwerking, regelgeving, financiering, infrastructuur en bestaande werkwijzen.

Het lectoraat onderzoekt hoe deze innovatie-ecosystemen functioneren en welke omstandigheden maatschappelijke vernieuwing ondersteunen of belemmeren. Daarbij staat centraal welke invloed professionals en organisaties kunnen uitoefenen op hun omgeving en hoe ontwerpgericht handelen kan bijdragen aan veranderingen binnen en tussen organisaties en netwerken.