Over het lectoraat Systemic Design
Het lectoraat Systemic Design onderzoekt hoe een ontwerpgerichte aanpak kan helpen bij het oplossen van complexe maatschappelijke vraagstukken. We ontwikkelen kennis, methoden en prototypes waarmee professionals, organisaties en netwerken systemisch kunnen ontwerpen: van concrete productinnovaties tot het inrichten van living labs. Het lectoraat is onderdeel van de onderzoekseenheid Design-Based Education and Innovation (DBEI). Hier wordt onderzocht hoe Design Based Education kan helpen om toekomstbestendige professionals op te leiden, die met een systemische ontwerpaanpak complexe vraagstukken kunnen oplossen.
Waarom Systemic Design?
Maatschappelijke ontwikkelingen, zoals technologische innovatie, klimaatverandering, demografische verschuivingen en geopolitieke spanningen, hebben invloed op hoe we wonen, werken en samenleven. Dit zorgt voor maatschappelijke vraagstukken die complex en systemisch van aard zijn: ze beïnvloeden elkaar en raken economie, gezondheid, leefomgeving, sociale samenhang, bestaanszekerheid en het toekomstperspectief van regio’s. Professionals spelen een essentiële rol in het oplossen hiervan.
Systemic Design is een benadering die deze complexiteit inzichtelijk maakt. Het helpt om oplossingen te ontwerpen die op meerdere niveaus tegelijk doorwerken: in de samenleving (macro), in organisaties en netwerken (meso) en in het handelen van professionals (micro). Het lectoraat Systemic Design ontwikkelt praktisch toepasbare kennis en methoden waarmee studenten, onderzoekers en (toekomstige) professionals duurzame en kansrijke oplossingen kunnen ontwerpen. Zo verbinden we innovatie, beleid, gedrag en organisatieontwikkeling en maken we structurele verandering mogelijk.
Onderzoeksfocus
Het lectoraat werkt met drie samenhangende onderzoekslijnen, gebaseerd op het multilevel ontwerpperspectief:
1. Ontwerpen voor (toekomstige) Professionals
We ontwikkelen tools, methoden en vaardigheden waarmee (toekomstige) professionals ontwerpgericht en systemisch te werk kunnen gaan. Daarnaast helpen ze om effectief samen te werken met verschillende soorten stakeholders en om samen complexe maatschappelijke vraagstukken aan te pakken. Binnen deze onderzoekslijn ligt de focus op de individuele professional en de manier waarop die zijn of haar werk invult.
2. Design in Living Labs
Het lectoraat onderzoekt ook hoe living labs, fieldlabs en andere real-life experimenteer-omgevingen kunnen bijdragen aan maatschappelijke verandering. De focus ligt hierbij op de systemische benadering binnen deze omgevingen, die als een soort afgebakende mini-maatschappij functioneren. Verschillende innovaties (technisch, organisatorisch, sociaal en beleidsmatig) kunnen hier in onderlinge samenhang worden onderzocht.
3. Design in Innovatienetwerken
Tot slot onderzoekt het lectoraat Systemic Design hoe organisaties samenwerken in regionale innovatiesystemen, hoe deze ecosystemen zich ontwikkelen en hoe maatschappelijke vernieuwing wordt beïnvloed door de manier waarop bedrijven, overheden, kennisinstellingen en maatschappelijke organisaties onderling samenwerken.
Projecten
Projecten waar het lectoraat bij is betrokken zijn onder andere:
Impact
Het onderzoek binnen het lectoraat Systemic Design draagt bij aan zowel onderwijs en kennisontwikkeling, als aan de beroepspraktijk.
Impact op onderwijs
Studenten werken mee aan echte projecten, living labs en ateliers
Bijdragen aan minoren, keuzevakken, masterprogramma’s
Internationale studentenuitwisseling en samenwerking
Ontwikkeling van ateliers binnen Design Based Education
Professionalisering van docent-onderzoekers en hybride rollen
Impact op kennisontwikkeling
Publicaties in peer-reviewed journals
Ontwerp- en onderzoeksprototypes
Handleidingen en methodieken (bijv. Circular Design, Student Innovation Labs)
Wetenschappelijke promotietrajecten
Deelname aan nationale en internationale onderzoeksconsortia
Impact op de beroepspraktijk
Nieuwe producten, diensten en systemen
Ontwikkeling van nieuwe ontwerpmethoden, tools en werkwijzen
Sterke regionale en internationale netwerken
Externe financiering (NWO, Interreg, Erasmus+, provinciale/regiofondsen)
Teamleden lectoraat
Een overzicht van een aantal publicaties door leden van dit lectoraat: