Open Innovatie

Alleen ga je sneller, maar samen kom je verder. Eén organisatie kan tegenwoordig nooit alle kennis ontwikkelen om grote stappen te maken. Kennis ontstaat immers steeds sneller en op meerdere plekken tegelijk. Samenwerken is een must, met name als het gaat om het oplossen van complexe maatschappelijke vraagstukken. Hiervoor is het nodig om op nieuwe manieren kennis te ontsluiten, en disciplines te verbinden die normaal nooit samenwerken.

Het lectoraat Open innovatie heeft als ambitie dat NHL Stenden Hogeschool zich ontwikkelt tot de innovatieversneller van Noord-Nederland. Daarom ontwikkelt het lectoraat kennis en expertise die de innovatieve professional in staat stelt om op een systematische, ontwerpgerichte (design thinking) wijze nieuwe producten en diensten te ontwikkelen binnen de eigen werkomgeving.

Het sectoroverschrijdende lectoraat werkt zelf ook als open innovatie binnen NHL Stenden. Zo worden medewerkers gestimuleerd om over de grenzen van hun eigen vakgebied heen te kijken en te werken. Deze vaardigheid is steeds belangrijker binnen de complexe werkomgeving van de moderne professional.

Design Thinking Open Innovatie

Om tot innovatie en creatieve oplossingen te komen, is de interdisciplinaire benadering Design Thinking heel geschikt. Floris van der Marel onderzoekt daarom de methoden en materialen om Design Thinking binnen NHL Stenden te implementeren.

Design Thinking is een interdisciplinaire benadering om problemen op te lossen. De benadering is ontstaan vanuit het werkveld van industrieel ontwerpen. Design Thinking is bedoeld om mensen te ondersteunen om innovatie te initiëren in hun eigen omgevingen. Wanneer mensen samenwerken met gelijkdenkenden leidt dit tot tunnelvisies, waarbij automatisch denken en redeneren de boventoon voert.

Wanneer mensen samenwerken met andersdenkenden ontstaat vaak juist een discontinuïteit, die verborgen aannames naar boven haalt. Dat brengt weer een actievere, inspannendere en bewustere manier van denken teweeg. Het opwekken en vasthouden van deze spanningsvelden helpt om mogelijkheden tot creativiteit te ontdekken. Design Thinking is dus een methode om diverse ideeën te combineren en genereren. 

Uit de comfort zone

Design Thinkers zijn intrinsiek gemotiveerd en niet bang om buiten hun comfort zone te stappen, om zichzelf en hun omgeving opnieuw uit te vinden en hun persoonlijkheid te ontwikkelen op basis van input van anderen. Design Thinking helpt dus naast het ontwikkelen van nieuwe producten en diensten ook met het losmaken van gestagneerde manieren van denken en doen in professionele en persoonlijke omgevingen.

In het onderzoek ontwikkelt en reflecteert onderzoeker Floris van der Marel op methodes en materialen om Design Thinking te implementeren. Daarnaast brengt hij de impact van Design Thinking als ontwikkelingsmodel in kaart op het gebied van persoonlijke ontwikkeling van participanten en de impact hiervan op de maatschappij.

Ontwikkelmodel

In het onderzoek wordt Design Thinking als ontwikkelingsmodel gezien. Het is simpel genoeg voor een beginner en heeft tegelijk nog steeds toegevoegde waarde voor experts. Het spiegelt de processen van de verhalen die we vertellen, de transities die we doorgaan en de ontwikkelingen die we ervaren. Het is dus meer dan een combinatie van kennis, vaardigheden en houdingen die overgedragen wordt. Het heeft invloed op hoe we in het leven staan en hoe we tegen alle facetten van het leven aankijken en hiermee omgaan. Of het nu gaat om hoe we over onszelf denken, de activiteiten die we aangaan of onze sociale omgeving.

Het onderzoek wordt uitgevoerd in samenwerking met Design Factory Global Network, Aalto University, Helsinki, Finland en Middle East Technical University, Ankara, Turkey.

Smart Grids Open Innovatie

Welke gevolgen heeft de overgang van het elektriciteitssysteem naar Smart Grids (slimme energienetwerken) voor wijken en huishoudens? Het lectoraat Open Innovatie richt zich met het onderzoek Smart Grids onder andere op mogelijke nieuwe producten en diensten die zullen ontstaan. Dat eindgebruikers in de toekomst actiever deelnemen in het balanceren van vraag en aanbod van energie staat wel vast.

Smart Grids zijn intelligente energienetwerken die het mogelijk maken om nieuwe slimme energie-gerelateerde producten en diensten te ontwikkelen. Deze producten en diensten kunnen lokale energieopwekking, efficiënt energiebeheer, de verschuiving van het energieverbruik naar perioden van geringe vraag en de handel in energie op lokaal niveau ondersteunen. Eindgebruikers zullen daardoor actiever deelnemen in het balanceren van vraag en aanbod. Zij zullen daarvoor wel Smart Grids en de nieuwe energieproducten en diensten moeten aanvaarden. En dat betekent dat er beter begrip van de verwachtingen, participatie en ervaringen nodig zijn.

Kennis en inzichten

Het onderzoek Smart Grids van het lectoraat Open Innovatie richt zich op het genereren van nieuwe kennis en inzichten over de uitvoering van de Smart Grid-projecten, het functioneren en de effecten van Smart Grid-producten en -diensten op de energieprestaties van huishoudens. Ook kijken we naar gebruikerservaringen met en de perceptie van de huidige smart energy producten en diensten.

De onderzoeksresultaten vertalen we naar praktische richtlijnen en aanbevelingen die de toekomstige uitvoering van de Smart Grid-projecten, en het ontwerp van toekomstige Smart Grid-producten en diensten op huishoudelijk en wijkniveau kunnen ondersteunen.

De rol van stakeholders bij de ontwikkeling en toepassing van nieuwe technologieën en producten in de gezondheidszorg

Inzicht krijgen in de rol van stakeholders bij het ontwerp en de ontwikkeling van technologische producten voor de gezondheidszorg. Dat is het doel van dit onderzoek binnen het lectoraat Open Innovatie. Het uiteindelijke doel van dit project is om regio's te ondersteunen bij innovaties op het gebied van ouderenzorg.

Het theoretische doel van dit onderzoek is om beter inzicht te krijgen in het technologische innovatieproces binnen de Nederlandse ouderenzorg met behulp van de Stakeholder Theorie. Het praktische doel is om richtlijnen te ontwikkelen ter ondersteuning van innovaties in de ouderenzorg. Methodologisch is het onderzoek gebaseerd op verschillende casestudies van e-health producten in de ouderenzorg, die worden gebruikt in verschillende regio's in Nederland, en een paar in Japan ter vergelijking.

Samenwerking

Het onderzoek vindt plaats aan NHL Stenden Hogeschool en de Technische Universiteit Delft. Het onderzoek wordt ondersteund door een gezamenlijk initiatief, genaamd University Campus Friesland (UCF), dat tot doel heeft de academische en economische ontwikkeling van Friesland te verbeteren. De gemeente Leeuwarden, de provincie Fryslân en de overheid zijn nauw bij dit project betrokken.

Met wie werken we samen?  

Het lectoraat Open Innovatie richt zich op complexe vragen en zogenaamde ‘wicked problems’ in de maatschappij. Dat zijn maatschappelijk relevante vraagstukken die moeilijk zijn om op te lossen door incomplete randvoorwaarden en veelal tegengestelde eisen en belangen. 

De ontwikkeling van smart grid systemen voor decentrale energievoorziening, de implementatie van elektrisch vervoer over het water of de introductie van nieuwe technologie in de zorg of het onderwijs zijn voorbeelden van complexe vraagstukken. Bij dit soort processen is nauwe samenwerking tussen overheid, bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties en kennisinstellingen noodzakelijk. 

Het onderzoek van het lectoraat Open Innovatie richt zich met name op de manier waarop verschillende organisaties samenwerken. De ontwikkelde kennis wordt omgezet in ontwerpgerichte tools en methoden. Deze kunnen zowel gebruikt worden door professionele organisaties, als bij projecten het onderwijs. 

Het lectoraat werkt bij haar onderzoek nauw samen met universiteiten zoals de TU Delft, TU Eindhoven en Aalto Universiteit in Helsinki. Het lectoraat is mede-oprichter van het landelijke Network Applied Design Research. 

Team

Het lectoraat Open Innovatie komt voort uit de constatering dat nieuwe (technologische) kennis steeds sneller en op steeds meer locaties tegelijkertijd ontstaat. Datzelfde geldt voor het lectoraat zelf, dat onder leiding van lector Peter Joore samenwerkt met vele andere kennisinstituten om op nieuwe manieren kennis te ontsluiten en te delen.

Binnen het lectoraat werken onderzoekers samen met het werkveld en het onderwijs aan innovatieve oplossingen om kennis te delen en te verspreiden. Het lectoraat vervult een verbindende rol tussen de bestaande kennisgebieden van NHL Stenden. Binnen het lectoraat werken studenten en docenten van de hogeschool intensief samen met het noordelijke bedrijfsleven, de overheid, maatschappelijke organisaties en andere kennisinstellingen om te komen tot succesvolle demonstratieprojecten.

Contact

NHL Stenden Hogeschool
Onderzoeksgroep Innovattion in Higher Education